Ulusal yiyeceğimiz yoğurt

Perşembe, 16 Kasım 2006

Mayalanmış süt ürünlerinin Orta Asya'da yaşayan göçebe topluluklar tarafından geliştirildiği artık çok iyi bilinmektedir. Ulusal bir yiyeceğimiz olan yoğurt, sütün mayalandırılmasıyla elde edilen bir besindir. Yoğurt, demir ve C vitamini dışında insan vücudunun gereksinimi olan bütün besin öğelerini içerir. Bazı kaynaklar sütün mayalandırılmasının İÖ 26 yüzyıllarda bilindiğini belirtmektedir. Ancak sütün mayalandırılmasıyla ilgili bilimsel araştırmalar 19'uncu yüzyılda başlamıştır. Yoğurt kelimesine Yusuf Has Hacib'in "Kutadgu Bilig" ve Kaşgarlı Mahmut'un "Divan-ı Lugat-it Türk" eserlerinde de rastlanmaktadır. Yoğurmak kökünden geldiği ve sekizinci yüzyıldan kalma metinlerde bunun "yoğurt" şeklinde geçtiği anlaşılmıştır. Ayrıca Oğuzların kabın dibinde kalan, yoğurt oluşumunu sağlayan maddeye "koruktan gelmıkarlı" adını verdikleri de bilinmektedir. Mayalanmış süt ürünlerinin Orta Asya'da yaşayan göçebe topluluklar tarafından geliştirildiği artık çok iyi bilinmektedir. Daha sonraları orta Asya'dan batıya, kuzeye ve güneye doğru göç eden Türkler, yoğurt yapma usulünü Anadolu'ya, Kafkaslarla beraber Avrupa'ya kadar taşımışlardır. Yoğurt 20'nci yüzyılda bütün Avrupa'ya yayılırken, Amerika'ya ancak 45-50 yıl önce tanıtılmıştır. Bu kısa ön bilgiden sonra biraz da bilinen yoğurt çeşnilerinden bahsedelim. Yoğurt Çeşitleri Adi Yoğurt Her yerde yapılan, herkesin bildiği şekildeki en temel yoğurttur. Meyveli YoğurtÇeşitli meyve özleriyle karıştırılarak yapılan meyve çeşitleridir. Silivri Tipi Yoğurt Özel bir yoğurt çeşididir. Koyun sütünden yapılır. Silivri yoğurdunun yüzeyi kalın kaymak tabakası ile kaplıdır. Torba Yoğurdu Genellikle yağsız sütlerden işlenen torba yoğurdu. Bez torbalara alınmak suretiyle suyunun önemli bir kısmı süzdürülür ve böylece torba yoğurdu elde edilir. Kış Yoğurdu Yoğurt iyice pişirilir, suyu buharlaştırılarak azaltılır. Sonra içine tuz katılır. Hava almayacak şekilde küp, naylon ya da çinko veya külek gibi yöresel kaplara basılır. Üzerine içyağı, zeytinyağı veya parafin dökülerek ağızları sıkıca kapatılır ve hava ile ilişkisi kesilir. Kış aylarında kullanılmak üzere saklanır. Kuru Yoğurt (Kurut) XI'inci yüzyılda Türkler yoğurdu kurutarak saklamayı biliyorlardı. Yağı alınmış sütten yapılan kuru yoğurt günlerce güneşte kurutularak suyu buharlaştırılır ve katı hale getirilir. Çoğunlukla elle şekil verilerek ayva, elma büyüklüğünde topaklar haline getirilir. Genelde kış aylarına hazırlık için yapılır. Dibi Yanık Yoğurt Denizli yöresinde süt dibine tutturuluyor ve yanık kokusu olan süt toprak kaplarda mayalanıyor. Ayran Yoğurdun sulandırılarak yapılmasıyla elde edilir.

 

< Önceki		Sonraki >

ADnet Reklamları	Siz de reklam verin