Kadersiz vanilya

Perşembe, 16 Kasım 2006

Meksikalıların ata dedeleri olan Azteklerin kralları ne olduğunu bilmeden, vanilyalı karışımlar yapıp içerlermiş. Size bir bilmece sorsam; Pastalarda, sütlü tatlılarda kullanılır, onsuz tadına varılmaz diye... Cevabınızı düşünürken, aromalı bir tad aramanız gerekir diye de size bir ipucu versem... Ben olsam, vanilya, mahlep, salep, zencefil, karanfil mi acaba derken ama bunların içinde tartışmasız en çok kullanılanı vanilya'dır derim. Size bu kolay bilmecenin cevabı olan vanilya'nın kimliğini, nerede yetişip, nasıl işlemlerden geçtiğini anlatmak istedim kısacası. Çünkü vanilya’nın o kadar hüzünlü bir öyküsü var ki... Tıpkı biz insanların yaşamındaki gibi bitkilerin rahat yetişeni olduğu gibi çok sıkıntılı ortamlarda büyüyenleri de oluyormuş dedirtecek cinsten... Vanilya, tropikal iklimlerde yetişen uzun, yukarı doğru uzama özelliği olan Orkide'nin meyveleri. Esas vatanı ise Meksika ve Orta Amerika. Meksikalıların ata dedeleri olan Azteklerin kralları ne olduğunu bilmeden, vanilyalı karışımlar yapıp içerlermiş. Çok sonralarda Avrupa'ya vanilyayı ilk kez İspanyollar getirmiş. Avrupalılar vanilyayı o kadar çok sevmiş ki hem aromalı tadından dolayı mutfaklarına sokmuşlar, hem de ilaç karışımlarında kullanmışlar. Bir taraftan da afrodizyak özelliğini keşfederek ön plana çıkarmışlar. Ormanların içinde doğal bir ortamda kendi kendine yetişen, uçuk yeşilimsi sarı renkli çiçekleri olan ve özellikle bazı cins arılar ve kuşlarla tadlandırılan vanilyanın, ekilerek yetiştirilmesi fikrini ilk kez 1840'larda Edmond Albius adında eski bir köle ortaya atıyor. Vanilya ağacının tarımsal anlamda üretimini, ziraatini yapmak için çok pratik bir yetiştirme metodu bulan Mr. Albius bu iş için Madagaskar adasını seçiyor. Toprak yapısı ve iklimiyle ayrıca geniş tarım alanları, ucuz işgücü nedeniyle bu iş için çok uygun bir ortam olarak görülen Madagaskar adası, o dönemlerde Fransız kolonisiymiş. Fransız işadamları çok geniş üretim alanları ve çiftlikler kurup bu işin ticaretine başlamışlar. Ancak 1960 yılında Madagaskar bağımsızlığını kazanınca yerli halk kendi üretim alanlarını oluşturmuş. Eskiden fabrika üretim aşamalarını, kontrolünü en iyi bilenler Çin'in Kanton bölgesinden gelen Çinlilerken, şimdi Hint kökenli teknik adamlar bu geleneği bozmuş. Vanilya dünya piyasalarında yüksek fiyatla satılan ve çok talep gören bir ürün olduğu içinde ülkede pekçok huzursuzluklara neden oluyor. Çünkü Madagaskarlılar için ülkenin esas geçim kaynağı vanilya. Dolayısıyla kavga ve hırsızlık olayları hiç eksik olmuyor. Halbuki adada muz, kahve ve "clove" denilen çiçeği de yetişiyor. Ancak Dünya Vanilya Üretim Marketinin neredeyse yarısını karşıladıklarından ürün onlar için altın değerinde. Gördüğünüz gibi o güzelim kokulu, baharatlı vanilyanın başına gelmedik kalmıyor. Bu çilekeş bitkinin sıkıntıları bu kadarcık olsa neyse! Bir de sunileriyle, sentetik vanilyalarla rekabet etmek zorunda kalıyor. (e-kolay)

 

< Önceki		Sonraki >

ADnet Reklamları	Siz de reklam verin