|
Çarşamba, 27 Aralık 2006 |
Değişen durum ve niteliklere karşı kalıcı olan; bir başka şeyle ya da bir başka şeyde değil, kendi kendisiyle, kendi kendisinde var olan. Öznede değil, kendinde var olan. Bağımsızca kendi içinde var olan. Spinoza’nın tanımı ile “varoluşu için başka birşeye gereksinme duymayan şey.” Modern doğa bilimleri için töz, görüngülerin taşıyıcıs anlamında biçimsel bir kavramdan başka birşey değildir. (TDK)
Değişenlerin özü olarak değişmeden kaldığı varsayılan idealist kavram. İngiliz düşünür John Locke (1632-1704) şöyle der: “Niteliklerin yalnız başlarına var olmakta devam etmelerini kavrayamıyoruz. Zorunlu olarak bunlara destek olan başka birşeyin var olması gerektiğini düşünüyoruz. Destek olan bu şeyin de birçok nesnede bulunduğunu varsayıyoruz. İşte bu ortak desteğe töz adını veriyoruz.”
Bilim, doğada değişmeyen bir nesne bulunmadığını tanıtlamıştır. Herşey sürekli olarak değişmektedir. Bu bakımdan ve bu anlamdaki töz, eski felsefenin bir kurgusundan başka birşey değildir. Diyalektik felsefede töz, özdek demektir. Çağdaş fizik onu özdeğin biçimlerinden biri olarak tanımlar ve durağan kütlesi olan kesikli yapılar (atomlar, moleküller ve bunların bileşimleri) olarak niteler. Özdeğin bir başka biçimi olan alan ise durağan kütlesi olmayan sürekli yapılar (elektromanyetik, çekimsel ve çekirdeksel alanlar) olarak tanımlanır ve nitelenir. Fizik dilinde töz ve alan, hem dalga (süreklilik), hem de parçacık (kesiklilik) nitelikleriyle mikrokozmosun birbirine sıkıca bağlı yanlarıdır. Nitekim sub-atom (atom altı; temel parçacıklar) düzeyinde aralarındaki farklar görelileşir, kaybolur. (O.H.)
|
Sözlük 