|
Pazartesi, 25 Aralık 2006 |
Bu terim iki farklı bağlamda kullanılmaktadır: 1) Beşerî bir dili öğrenme yeteneği. Bundan dolayı “langage” kelimesi Türkçede “dil yetisi” terimiyle karşılanmıştır. Buna “dil yetisi fakültesi” adı verilir.
2) Dilbilimsel olgular bütünlüğü. Diller bazı noktalarda birbirine benzer, bazı noktalarda birbirinden farklıdır. Dil bilimi, diller arasında ortak olan tümelleri (universaux) araştırır. Bu ortak noktalar bütünlüğüne dil yetisi“ Langage” adı verilir. Dilbilimsel olgular bütünlüğü anlamındadır. (Kelimenin ikinci anlamını karşılamak için Türkçe’de “lisanîlik” terimi kullanılabilir.) Dil olgusu, bütün insanlıkta ortaktır. Dil olgusu, dillerin uluslar arası olan ortak hususiyetleriyle tanımlanır. Bütün dillerde şu özellikler, ortaktır: 1. İki kademelilik (la double articulation), 2. Birimlerin sistemin bütünlüğü içinde tanımlanması, 3. Ses ve anlam arasındaki ilişkinin keyfiliği, 4. Tekrar (la redondance), 5. Belirsizlik (L’ambiguité), 6.Simetrik olmayış (La Dissymétrie), 7. Kural dışılılık (irrégularités), 8. Sonlu sayıda işaret, ama, sonsuz sayıda önerme üretme imkânı. 9. Evrim karakteri, 10. İcat imkânı, anlam değişmeleri, söz figürleri, kelime oyunu, 11. Üçlü yapı: Ses, sentaks, anlam, 12. Çizgisel kompozisyon, 13. Dilbilim birimlerini ayırma imkânı. Bu özellikler, dil olgusunun (langage) ayırdedici nitelikleridir.
|