|
Pazartesi, 25 Aralık 2006 |
Cümleyi inceleyebilmek için önermelerden yola çıkmak gerekir. Çünkü dilin doğrudan gözlemlenebilir tek olgusu onlardır. Fakat bir önerme nasıl tanınabilir? Önermelerin tespit edilebilmesi için dilbilimde ve sentaksta üç farklı yöntemden yararlanılır: 1) Gözlem (observation), 2) Sezgi (intuition), 3) Mutlak İrade (élicitation): Gözlem, bir “dilim”in tetkiki anlamına gelir.
Bir önermenin kabul edilebilir yahut kabul edilemez olduğunu sezgilerimizle ve irademizle anlarız. Türkçedeki bir ifadenin bir önerme olarak kabul edilemez olduğunu bazen herkes tasdik eder, bazen kimisi kabul edilebilir bulur, kimisi kabul edilemez bulur, bazen bir önerme gramer yönünden kabul edilemez, anlam yönünden kabul edilebilir, buna “agrammaticalité” denir, bazen bunun tersi olur, gramer yönünden kabul edilebilir, ama anlam yönünden kabul edilemez olabilir, buna “asémantisme” denir. Bir cümlenin kabul edilebilirliği şüpheli olduğunda dilbilimde yanına (*) işareti konulur.
|