|
Biçim bilimi (Morphologie)
|
|
Pazartesi, 25 Aralık 2006 |
Biçim bilimi, bir dilin en küçük biçim (forme) ve anlam (sens) birimleri olan biçim birimlerini (morphèmes) inceleyen bir bilim dalıdır. Belirli bir zaman dilimi içinde bir dilin sonlu sayıda biçim birimi bulunur. Bu biçim birimler, cümlenin yapı taşlarını oluşturur, yani cümleler biçim birimlerden yararlanılarak kurulur.
Biçim birimler, hem bir şekil hem bir anlam birimi olduklarına göre onları iki yönden incelemek zorunludur: Önce biçimlerine ve fonksiyonlarına göre biçim birimlerin nasıl sınıflandırıldığını incelemek gerekir. Sonra da bir dilin biçim birimlerinin gerçeği, olguları ifade etmek için nasıl yapılandığını incelemek gerekmektedir. Biçim birimler, karşıt oluşlarıyla (opposition) olağanüstü zihnî bir mimarî kurabilen ve böylece gerçekliği ifade etmemizi sağlayan çok soyut unsurlardır, kendiliklerdir (entités). Ancak biz onları bu karmaşıklığını hissetmeden kullanırız. Geleneksel dilbilgisinde kelime türleri (parties du discours) anlama göre (isim, sıfat, fiil... şeklinde ) sınıflandırılır. Morfoloji biliminde morfemler, anlam (sens), biçim (forme) ve dağılım (distribution) ölçütlerine göre değerlendirilir.
|