|
Benzeşme (Assimilation -Assimilation - Angleichung)
|
|
Pazartesi, 25 Aralık 2006 |
Söz zinciri içinde yer alan bir fonem, hemen yanındaki yahut biraz ötesindeki bir fonemin yandan yaptığı basınca maruz kalır. Bu basınç altında bir fonem belirleyici özelliklerinin tamamını veya bir kısmını kaybederek değişikliğe uğrar, yani bu fonemin boğumlanma noktası önce yahut sonra gelen bir fonemin boğumlanma noktasına yaklaşır, bazen bu yaklaşma diğerinin boğumlanma noktasıyla aynileşmeye kadar varır. Bir fonemin diğeri üzerine yaptığı bu tesire benzeşme denir.
Söz zincirinin her noktasında gerçekleşen müşterek boğumlanmaların sonunda ortaya çıkar; komşu fonemler arasında daima benzeşme vardır, fakat her benzeşme kulak tarafından hissedilemez.
Temaslı benzeşme: Bir fonem dizisini soyut bir şekilde ABCD ile gösterelim. Bunları okuyanın B fonemini telaffuz ettiği anda seslendirici organlar henüz A fonemini boğumlandırma pozisyonundadır, bundan dolayı A fonemi, B fonemini etkiler; buna ilerleyici asimilasyon denir: "Dinlemek" kelimesinde /l/, [n] nin tesiriyle /n/ olarak telaffuz edilebiliyor. Tersine B'nin telaffuzu anında seslendirici organlar C'nin boğumlanma pozisyonuyla meşgulse gerileyici asimilasyon gerçekleşir, C, B'yi etkiler: perşenbe> perşembe. Her iki durumda da temaslı benzeşme söz konusudur.
Mesafeli benzeşme: Bu uzak fonemlerin birbirini etkilemesidir. Örnek: şemsiye>şemşiye.
|
Sözlük 
Yorumları göster/gizle
Yorum formunu göster/gizle