|
Cuma, 15 Aralık 2006 |
Üç tür açık eksiltmeye rastlanmaktadır :
1) Normal açık eksiltme, monopson koşulları altında yapılır. Monopson, tek alıcı ile birkaç ya da birçok satıcının karşılaşmasıdır. Satıcılar rekabet halindedir ve fiyat kırarak birbirleriyle yarışırlar.
Açık eksiltme, mal ve hizmet alımları için başvurulan yöntemlerdendir. Taşımacılık, mal alımı ve inşaat gibi işler açık eksiltmeye bağlanabilir. Hazır bir mal ya da ilerde temin edilecek bir mal veya hizmet açık eksiltmeye çıkartılabilir.
Açık eksiltmede genellikle en düşük fiyatı veren malını ya da hizmetini satar yahut kiralar.
Standart kalitede olmayan ya da kalitesi müteahhidin tutumuna bağlı olan mal ve hizmetlerde, alıcı en düşük değer veren satıcıya bir başkasını tercih etmek yetkisini saklı tutabilir. Ya da müşteri alımdan vazgeçebilir.
En düşük fiyatı verene ihalenin yapılması halinde söz konusu olabilecek sakıncalar, taahhüdün yerine getirilmemesi ve kalitesizliktir. Resmi açık eksiltmelerde alıcının en düşük fiyatı verenden başkasını tercih yetkisi ise, rüşvetçiliğe ve politik etki ticaretine yol açabilir.
2) Açık eksiltmeye giren satıcılar, aralarında anlaşabilirler. Satıcıların aralarında anlaşmaları, fiili kartelleşme'dir. Tek alıcı ile fiili kartelleşme halinde satıcıların aynı piyasada karşılaşmalarıyla monopson durumu ortadan kalkar ve iki yanlı monopol oluşur.
Fiili kartelleşme, satıcıların birbirleriyle fiyat kırma yarışına girmeyerek dayanışmalarıyla gerçekleşir. Dayanışma grubu fiyatı yüksek tutarak elde edilen karı paylaşabilir. Ya da müteahhitler, birbirlerine karşılıklı ödün vermeyl kabul ederler.
Araya dışarıdan karışacak rakiplere de çekilmeleri için avanta verilebilir, ya da menfaatlerinin açık eksiltme dışında kalmak olduğu zorlayıcı ve inandırıcı yollardan anlatılabilir.
3) Açık eksiltmede tek satıcı ile çok sayıda alıcı da olabilir.
Tek satıcı ile çok sayıda alıcının açık eksiltmede karşılaşmasına Hollanda'daki Aalsmeer ilginç bir örnektir. Her gün, yeni getirilmiş çiçekler müşterilere mezat yerinde teşhir edilir. Satışın başlayacağı saatte müşteriler bir salonda toplanırlar. Salonda herkesin yeri bellidir ve her iskemlenin yanında bir alet vardır. Bu alet, bir saati andırır. Ancak iğnesi zamanı değil, fiyatı gösterir. Mezatçı önce saatleri kendi masasındaki merkezi ayar cihazı ile en yüksek fiyat düzeyinde işletir. Çiçekleri partiler halinde, gerekli açıklamalar yaparak takdim eder. Saatin ibresi yavaş yavaş en yüksek fiyat düzeyinden aşağı inmeye başlar. Müşterilerden biri düğmeye basınca, oturduğu iskemlenin numarası ve verdiği fiyat salondaki büyük ışıklı tabloya yansır ve bütün saatler durur. Mezatçı, ödenecek bedeli alıcının hesabından düşerek çiçekçi hesabına geçirir.
|
Sözlük 
Yorumları göster/gizle
Yorum formunu göster/gizle