Trans

Cuma, 30 Mart 2007

Yazının Diğer Sayfaları Trans Sayfa 2 Sayfa 3 Sayfa 2 toplam 3 EKSTAZ USTASI ŞAMAN Şamanizm her şeyden önce Sibirya ve Orta Asya’ ya ait tinsel bir fenomendir Sözcük bize Rusça aracılığı ile Tunğuz Şamanlarından gelmiştir. Kuzey ve Orta Asya’nın uçsuz bucaksız topraklarında, toplumun dinsel büyüsel yaşamı Şaman’da yoğunlaşır. Şamanın niteliklerinden biride büyücülüktür, ama her büyücü Şaman olarak nitelenemez Bu husus Şaman’ın şifacılığı konusunda da kendini gösterir Her kabile hekimi şifacıdır, ama Şaman kendine özgü bir metot kullanır. O, trans sırasında ruhu göğe yükselmek yada cehennemi mekanlara inmek üzere bedeninden ayrılan bir trans uzmanıdır. Şamantik transın bir tanımı da “ruhsal yolculuk”tur. Şamanizm’i posesyon ile karıştırmamak gerekir. Karışıklığın sebebi, her iki sistemde de dinsel transın mevcut olmasıdır. Tezahürler her iki sistemde de dinsel fenomenler düzeyinde özellikle psikobiyolojik ve nürofizyolojik düzeyde birbirlerine çok benzemektedirler. Ne var ki, bu iki sistemin yapıları son derece farklıdır. Posesyonda söz konusu olan, kişiyi tamamen emri altına alan ve sujenin yerine geçen bir ruh kavramı, Şamanizm’e tümüyle yabancıdır. Farklılık ilahlarda, ruhlarda, demonlarda trans yoluyla kurulan bağlantıda kendini gösterir. Şaman ruhlara hakim olur: yani bedensizlerle, demonlarla ve doğal ruhları ile onların araçları haline gelmeksizin bağlantıya geçerler. Ama posede şamanlar da yok değildir. Ancak bunlar istisnaları oluştururlar. Şamanın transında posesyon söz konusu değildir. Şaman beenini bir başka ruha kullandırtmaz. Şamanın transı kendi başına yaptığı bir şuur deneyimidir. Bununla beraber şaman, gerektiğinde bir ruhla onun posedesi olmadan bağlantı kurabilmektedir. Şamanların belirlenmesinin başlıca iki yolu vardır:    1. Şaman mesleğinin veraset yoluyla intikali.    2. İçte kendiliğinden duyulan “tanrısal çağrı yoluyla” seçilme. Seçilme şekli ne olursa olsun her şaman ikili bir eğitimden geçtikten sonra şaman olur.    1. Extatik eğitim (rüyalar, trans vs..)    2. Geleneksel Eğitim (şaman teknikleri, ruhların isim ve fonksiyonları, kabilenin mitolojisi vs..)   Ruhların ve yaşlı şaman ustalarının üstlendiği bu ikili eğitim bir inisiyasyondur. Şamanı sıradan bir insan olmaktan çıkaran, toplunun itibar ettiği bir kişi haline getiren bu inisiyasyon eğitimdir. TRANSIN TARİHİ VE DESPOT DÖNEM Sömürgeleştirilmemiş ve sömürgeleşmeye rağmen geleneksel kurumların hala yozlaşmadan kalabildiği toplumlarda posesyon, ekonomik ve siyasi denge yapıları içinde yer alır. Böyle bir ortamda posede toplulukları, mahalli yönetimleri onaylama ve muhafazakarlık fonksiyonunu sağlarlar. Trans böyle bir ortamda yaygınlaşamaz. Trans Asya tipi üretim tarzının çöküşüyle ortaya çıkmıştır. Despot Dönemdeki Tahakkümcü Transın Temel Özellikleri Bu dönemdeki trans biçimi, gerek posedenin kişiliğini kaybetmesi özelliği ile, gerekse derin bir ipnoz halinde somnambolik halde dans etme özelliği ile karakterize olur. Tahakkümcü transın, ipnoz ve telkin gibi çeşitli işlem ve yöntemlerle meydana geldiği görülüyor. Bu tür etkilemeler yapay yollar gibi görünüyorsa da, aslında baştan beri doğa fiilen mevcutturlar. Buna şartlandırma da dahildir. Pavlow’dan beri biliniyor ki tüm canlı varlıklar şartlandırılabilir. Bu dönemdeki ayinlerde davul ve vurmalı çalgılar, şartlandırmadaki uyaran-cevap ilişkisinin oluşturulmasında rol almışlardır. Trans ve posesyon halinin hemen her döneminde hem din hem de tedavi ile ilişkilendirilmiştir. Din ile ilişkilendirme azaldığı oranda tedavi konusu ön plana çıkmıştır. Romalılar ve Eski Yunanlılar delilikleri ikiye ayırırlar:    1. Özellikle buluğ çağındaki kızlarda ve savaşın en şiddetli anında savaşçılarda görülen “ilahi delilik”.    2. Organik bir sebebi olan zihinsel hastalık. İşte böyle durumlarda trans bir tedavi metodu olarak kullanılabilir. Toplumdan kaçan veya isyan içinde olanları topluma kazandırmaya çalışır. Trans olayında müziğin de çok önemli bir yeri vardır çünkü transtaki danslar müzik eşliğinde yapılır. Transın tiyatroda da büyük önemi vardır. Zaten ilk yunan tiyatrosu da ayinle başlamıştır. Trans tarihte çok çeşitli amaçlara yönelik kullanılmıştır. Bazen bir tedavi yöntemi olarak, bazen de zulme karşı bir direniş şeklinde vs.. kullanılmıştır. << Önceki - Sonraki >>

 

< Önceki		Sonraki >