Radyoaktiflik

Cuma, 30 Kasım 2007

Yazının Diğer Sayfaları Radyoaktiflik Radyoaktif Bozunma Çeşitleri Elektron Yakalaması Fajans Kanunu Doğal ve Yapay Radyoaktivite NÜKLEER ÇEKİRDEK TEPKİMELERİ VE ATOM ENERJİSİ RADYOAKTİF BOZUNMA HIZI , YARILANMA SÜRESİ Sayfa 2 toplam 7 Bozunma Çeşitleri : 1-Alfa ( ) Bozunması Atom numarası 83’ ten büyük olan elementler , kararlı bir çekirdek yapısına ulaşmak üzere , atom ve kütle numaralarını azaltarak n/p oranını bire yaklaştırmak isterler. Bunun için alfa bozunmasına uğrayarak He çekirdeğinden ibaret alfa tanecikleri yayınlamaları gerekir. Bu olaya alfa bozunması denir. Kısaca , atomun yapısından bazı parçaların atılmasıdır. Bir alfa ışıması yapan elementin atom numarası 2 , kütle numarası 4 azalır. Örnek1.1 : X izotopu 3 alfa ışıması yaparsa , oluşan elementin atom ve kütle numarası ne olur ? Çözüm: 3 alfa ışıması ; Atom numarasını 2.3= 6 , kütle numarasını 4.3=12 azaltır. Oluşan yeni elementin atom numarası 84 , kütle numarası 220 ‘dir. Not: Çekirdek tepkimelerinde tepkimenin her 2 tarafında ki toplam atom numarası ve toplam kütle numarası birbirine eşittir. Alfa ışınlarının özelikleri: Fotoğraf filmlerine etki ederler. + yüklü oldukları için elektrik ve manyetik alanda - kutup ‘ a doğru saparlar. Karşılaştıkları moleküllerden elektron kopararak , iyonlaşmaya neden olurlar. Giricilikleri çok azdır. 2- Beta ( ) Bozunması : Beta bozunması n/p oranı kararlılık kuşağından daha büyük izotopların uğradığı bozunmadır. Bu tür atomlar kararlı yapıya ulaşmak için nötron sayılarını azaltmak isterler. Beta bozunmasına uğrayan bir elementin çekirdeğinde ki bir tane nötron , bir proton ve bir elektrona dönüşür. Beta bozunmasına uğrayan atomun atom numarası 1 artarken , kütle numarası değişmez ve uğradığı atomun izobarı oluşur. Örnek1.2 : X izotopu art arda 4 alfa , 2 beta ışıması yaparsa , oluşan elementin atom ve kütle no’su ne olur? Çözüm : 4 alfa ışıması : A.N : 2.4 = 8 azalır. K.N : 4.4 =16 azalır. 2 beta ışıması: A.N : 1.2 = artarken , Kütle numarası değişmez. Beta Işınlarının Özellikleri : İyonlaştırma özellikleri azdır. Işık hızına yakın bir hızla hareket ederler. Alfa ışınlarından daha çok , gama ışınlarından daha az giricidirler. Fotoğraf filmine etki ederler. Elektrik ev manyetik alanda negatif yüklü oldukları için pozitif kutupa doğru saparlar. Sapmaları alfa ışınlarından daha fazladır. Çünkü bunların kütleleri daha küçüktür. 3-Gama ( ) Işıması: Hiçbir zaman tek başına meydana gelmez. Mutlaka bir bozunmadan sonra meydana gelen ışımadır. Bazı atomlar bozunmalar sırasında enerjisini dışarıya veremez , yüksek enerjili durumda kalırlar. Enerjiden kurtulmak için gama ışıması yapıp kararlı duruma geçer. Gama ışıması sırasında atomun atom ve kütle numarasında bir değişiklik olmaz , yeni bir atom meydana gelmez. Gama Işınlarının Özellikleri : 1- Alfa ve beta ışınlarından daha fazla giricidir. 2- Yüksüz oldukları için elektrik ve manyetik alanda sapmaya uğramazlar. 3- Kütlesizdirler , fotoğraf filmine etki ederler. 4-Pozitron ( ) Işıması : Nötron sayısı proton sayısından az olan radyoaktif atomlar , proton sayılarını azaltmak için çekirdeklerindeki bir protonu nötrona çevirirler. Proton nötron + pozitron P n + e Pozitron ışıması yapan bir atomun kütle numarası değişmez , atom numarası 1 azalır. Pozitron taneciği , beta taneciğinin yük bakımından tersidir. 5-Nötron ( n ) Fırlatılması : Kararsız bir çekirdekten dışarı nötron atılması ile gerçekleşir . Nötron fırlatan bir atomun kütle numarası 1 azalır. Atom numarası değişmez .Atom kendi izotopuna dönüşür. Çok hızlı gerçekleşir, izlenmesi zor bir olaydır. Yapay çekirdek tepkimelerinde gerçekleşir. << Önceki - Sonraki >>

 

< Önceki