Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Çarşamba, 28 Kasım 2007

Yazının Diğer Sayfaları Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme Kovalent Bağlar Polar kovalent Bağlar Koordine Kovalent Bağlar HİBRİTLEŞME Sayfa 5 toplam 5 05. HİBRİTLEŞME Kovalent bağlar, orbitallerin örtüşmesi sonucunda gerçekleşirler. Orbitallerinde örtüşebilmesi için, örtüşmeye katılan orbitallerin birer elektron içermesi gerekmektedir.Her atom çiftleşmemiş elektron sayısı kadar bağ yapabilir. İki veya daha fazla atom orbitallerini, birbirleri ile hibritleşmeye uygun simetriye getiriler. Böylelikle oluşan yeni orbitallere hibrit orbitalleri denir. Hibirtleşmenin gerçekleşebilmesi için orbitallerin enerjileri birbirine yakın olmalıdır.    05.01. s (Sigma bağı)     05.02. p (pi Bağı)   P orbitallerinin dikey olarak örtüşmesi ile olur. 05.03. sp Hibritleşmesi  BeF2 örneği verilerek sp hibritleşmesi açıklanabilir. Öncelikle atomların elektron dizilimleri yazılır. 4Be 1s22s2   9F  1s22s2 2p5         Be' nin 2 tane bağ yapabilmesi için 2 tane yarı dolu orbitalinin olması gerekiyor . Bu nedenle 2s2 deki 2 elektronundan birini bir sonraki kabuğa uyarır. Aşağıdaki gibi bağ yapmaya hazır 2 tane yarı dolu orbital oluşturur.   2 tane F atomunun 2pz deki elektronları bu orbitallere yerleşerek sp hibritleşmesi gerçekleştirirler.   BeCl2 bağ açıları 180° olan doğrusal sp hibriti yapar. 05.04. sp2  Hibritleşmesi BH3 örneği verilerek sp2 hibritleşmesi açıklanabilir. Öncelikle atomların elektron dizilimleri yazılır 5B   1s2 2s22p1  1H  1s1            B nin 3 tane bağ yapabilmesi için 3 tane yarı dolu orbitalinin olması gerekiyor . Bu nedenle 2s2 deki 2 elektronundan birini bir sonraki kabuğa uyarır. Aşağıdaki gibi bağ yapmaya hazır 3 tane yarı dolu orbital oluşturur. 3 tane H atomunun da 1s1 deki elektronları bu orbitallere yerleşerek sp2 hibritleşmesini gerçekleştirirler. BH3 molekülü bağ açıları 120° olan üçgen düzlem yapıya sahip sp2   hibritini oluştururlar.   05.05. sp3 Hibritleşmesi H atomunu elektron dağılımı 1H  1s1              Karbon atomunun elektron dağılımı 6C 1s2 2s22p2     şeklindedir.   Bu durumda karbon atomunun bağ yapabilecek 2 tane eşleşmemiş elektronu gözüküyor. Fakat 4 hidrojen atomu ile bağ yapması bekleniyor. Bu durumda 2s2 deki iki elektrondan biri 2pz orbitaline uyarılır. Böylece karbon atomunu 4 tane bağ yapabilecek yarı dolu orbitali oluşur.    Böylelikle hidrojen atomu 4 tane yarı dolu orbitale birer elektronunu vererek bağlanma yapar. C  bir tane s ve 3 tane p orbitalini kullanarak bağ açıları 109.5° olan tetrahedral sp3 hibritleşmesini gerçekleştirdi.   Bu örnekle karbon atomunun her zaman 4 bağ yaptığını gördük. Diğer bir gösteriş şekliyle C değerlik bağ elektron sayısı  4 tür (2s22p2) Buradaki 4 tane elektron C atomu üzerine tek tek yerleştirilir. H atomunun değerlik elektron sayısı  1 (1s1) olduğundan ve 4 tane H atomu bulunduğu için her bir H atomunun elektronu C atomunun elektronu ile eşleşir.     Ortaklanmamış elektronlarda sigma bağı gibi düşünülür. Buna da örnek olarak NH3 (amonyak) verebiliriz. 7N 1s2 2s22p3 Normalde N (azot) H (hidrojen) ile 3 bağ yapıyor gibi gözüküyor ama eğer lewis yapısını çizecek olursak,  7N 1s2 2s22p3            N' un 3 tane bağ yapabilecek elektronu bulunmaktadır. Buda H atomunun 1 s1 orbitalindeki bir elektron ile 3 tane bağ yapabileceğini gösteriyor.                     N üzerindeki bağa katılmayan ortaklanmamış elektronlarda bağ gibi sayılacağından sp3 hibritleşmesi yapacaktır. Ortaklanmamış elektron çifti çekirdeğe daha yakındır. Bu yüzden s karakteri artar dolayısıyla bağ açısı artar. Bağ elektronları birbirini iter. Ortaklanmamış elektron çiftinin itme kuvveti bağ elektronlarınkinden daha fazladır. Ortaklanmamış elektronların itme kuvveti fazla olduğu için beklenen 109.5° açıdan sapma gösterir. 05.06. dsp3 Hibritleşmesi PCl5 örneği verilerek dsp3 hibritleşmesi açıklanabilir. Öncelikle atomların elektron dizilimleri yazılır. 15P   1s2 2s22p63s23p3     17 Cl 1s2 2s22p63s23p5 P' nin 5 tane bağ yapabilmesi için 5 tane yarı dolu orbitalinin olması gerekiyor . Bu nedenle 3s2 deki 2 elektronundan birini bir sonraki kabuğa uyarır. Aşağıdaki gibi bağ yapmaya hazır 5 tane yarı dolu orbital oluşturur. Cl atomunun da çiftleşmemiş elektronları bu orbitallere yerleşerek sp3d hibritleşmesini gerçekleştirirler. PCl5  üçgen çiftpiramit geometrisindeki hibritleşmeyi gerçekleştirir.   05.07. d2sp3 Hibritleşmesi SF6 örneği verilerek d2sp3 hibritleşmesi açıklanabilir. Öncelikle atomların elektron dizilimleri yazılır. 16S   1s2 2s22p63s23p4   S' nin 6 tane bağ yapabilmesi için 6 tane yarı dolu orbitalinin olması gerekiyor . Bu nedenle 3s2 deki 2 elektronundan birini bir sonraki kabuğa uyarır. Aşağıdaki gibi bağ yapmaya hazır 6 tane yarı dolu orbital oluşturur.     F atomunun da çiftleşmemiş elektronları bu orbitallere yerleşerek sp3d2 hibritleşmesini gerçekleştirirler. SF6  oktahedral  geometrisindeki sp3d2 hibritleşmesini gerçekleştirir.     Örnek (bağ sayısı) Hibrit Şekli Geometrisi Bağ açısı(°) NY2 sp doğrusal 180 NY3 sp2 üçgen düzlem 120 NY4 sp3 düzgün dörtyüzlü 109.5 NY5 sp3d üçgen piramit 120-90 NY6 sp3d2 sekiz yüzlü (octahedral) 90 << Önceki - Sonraki

 

< Önceki		Sonraki >

ADnet Reklamları	Siz de reklam verin