|
Abdülkadir Han (1935 - .... )
|
|
Çarşamba, 28 Haziran 2006 |
Abdülkadir Han, 1935 yılında Hindistan'da doğdu, Pakistan 1947
yılında kurulduktan sonra 1952 yılında ailesiyle birlikte bu ülkeye göç
etti. Pakistan'da üniversite eğitimini tamamlayan ve daha sonra
Belçika'da metalurji dalında doktora alan Han, bundan sonra Hollanda'da
bir nükleer reaktörde uzman olarak çalışmaya başladı. Çalıştığı yer
URENCO adıyla bilinen İngiliz-Alman-Hollanda ortaklığından meydana
gelen bir nükleer konsorsiyumdu. Han burada 1972-1976 yılları arasında
çalıştı ve daha sonra ülkesine döndü. 1983 yılında bir Hollanda
mahkemesi Han'ı UREMCO'dan uranyum zenginleştirme ve başka nükleer
konuları kapsayan gizli bilgi, dosya ve şemaları çalıp kaçırmakla
suçlayan bir dava açtı. Han, davanın sonucunda suçlu bulundu ve 4 yıl
hapse mahkum oldu ama bir teknik eksiklikten dolayı karar iptal edildi
ve Han aleyhindeki dava düştü.
Han, Hollanda'dan gereken nükleer
bilgi ve tecrübe ile ülkesine döndükten sonra bir ekip ile Pakistan'ın
nükleer programını gizlice başlattı, kendi adıyla anılan Han
Laboratuvar'ını kurdu ve sonunda Pakistan en başta onun çaba ve
dehasıyla 1998 yılında ilk nükleer silah denemesini başarıyla
gerçekleştirdi. Bu denemeden sonra birkaç başarılı deneme daha yapıldı
ve sonunda Pakistan resmen dünya nükleer kulübünün yeni üyesi oldu.
Şüphesiz Pakistan bu çalışmaları yaparken Hindistan da aynı tür
çalışmaları yaptı, bu ülke de nükleer kulübe Pakistan'dan önce üye
oldu. Esasen Pakistan'ın nükleer programı Hindistan'ı dengelemek, bu
ülkenin nükleer programına karşılık olarak doğdu ve gelişti. Bu
çalışmalarda Abdülkadir Han en önemli, en belirleyici, en başarılı rolü
oynadı ve ülkesine nükleer gücü kazandırdı.
Ne var ki, 2003'ün kasım ayından
itibaren Abdülkadir Han'ın itibarına gölge düştü, hakkında çok ciddi
iddialar, suçlamalar yapılmaya başlandı. Pakistan'ın en ünlü bilim
adamı olarak bilinen Abdülkadir Han, Pakistan'ın gizli nükleer
bilgilerini, dosyalarını İran, Libya ve Kuzey Kore'ye kanunsuz
yollardan aktarmakla ve bu ülkelere Pakistan dizaynı nükleer yakıt
zenginleştirici santrifüj cihazlarını satmakla suçlandı. Esasen bu
iddiaların menşei de büyük ölçüde İran'dan kaynaklanıyordu.
Milletlerarası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA)'nun İran'a yaptığı baskılar
sonucunda İran'ın bu kuruma verdiği gizli bilgilerden hareketle bu
kurum İran'ın nükleer programında kullanılan bazı kaynaklar bakımından
Pakistan'a ve Abdülkadir Han'a ulaşmış bulunuyordu. Nitekim daha
sonraki süreçte Han, bu suçlamaları kabul etti.
|