|
Salı, 08 Mayıs 2007 04:46 |
Ana tırmanış ipleri dışında, çoğu zaman daha ince çapta olan ipler emniyete yardımcı olarak kullanılır. Bu ipler de genelde naylondan üretilmektedirler. Prusik halkası, takoz ipi, istasyon eşitlemesi ve arabant olarak çeşitli amaçlarla kullanılabilirler. Prusik halkası yapımında genelde 5mm veya tercihen 6mm olanları kullanılır.
Kaba bir formül olmakla beraber üzerine prusik atılacak ipin çapının yarısının 1mm fazlası ideal sıkışma-kolay çözülme dengesine sahiptir.
Eğer prusik düğümü tek ipe atılacaksa 5mm yardımcı ipler sadece 9mm ve daha ince iplerde kullanılmalıdır. İki iple iniş yapılacaksa mutlaka 6mm çapında olanları tercih edilmelidir.
İpli takoz tipi emniyet aletlerinin (stopper, hexantrik gibi) kabloları uygun kalınlıkta yardımcı iplerden yapılır. Küçük numara emniyet aletlerinde açılan deliğin çapı da ufak olmak zorunda olduğundan çekerleri kaçınılmaz olarak düşük olan ipler kullanılmak zorundadır. Kablo uygulaması için özel liflerden yapılmış değişik isimde yardımcı ipler de kullanılabilir. Genelde 5,5-6 mm arası üretilen bu kevlar yada armid bazlı ipler 15 kN civarı kuvvet çekebilmektedir. Bazı liflerin sert yapıda olması takoz yerleşimini de kolaylaştırır.
İstasyon eşitlemesi için 7mm ve 8mm yardımcı ipler özellikle Amerikalı tırmanışçılar tarafından tercih edilmektedir. Sekizli düğümü kullanılarak yapılan "kurdele", özellikle ideal 2 ve 3 noktalı istasyon geometrisinde çok avantajlıdır. Hızlı hazırlamak için el alışkanlığı kazanmak gerekir. Arabant ve perlon olmadığı durumlarda kalın yardımcı iplerden (7-8mm) arabantlar yapılabilir. Kullanımı perlonlara kıyasla zordur.
Yardımcı İplerin Teknik Özellikleri
Kalınlık | Çekeri | Ağırlığı | | 3 mm | 2,3 kN | 6,3 g/m | | 4 mm | 4,1 kN | 10 g/m | | 5 mm | 5,8 kN | 14 g/m | | 6 mm | 9,7 kN | 21 g/m | | 7 mm | 12,8 kN | 30 g/m | | 8 mm | 14,8 kN | 39 g/m |
İp kullanım cetveli
İpin imal edilişinden başlamak üzere servisten çıkana kadar ip ile ilgili tüm bilgilerin kaydedildiği fabrika tarafından gönderilen bir kitapçıktır. İki bölümden oluşmaktadır.
1 – İmalatçı firma bölümü : ip ile ilgili teknik bilgilerin işlendiği bölümdür. (ipin imal tarihi, cinsi, ağırlığı, uzunluğu vs.)
2 – kullanıcı bilgileri : ipi kullananlar tarafından her etkinlikten sonra doldurulan bolumdur. (tırmanılan metre, inilen metre, şok, donma, yıkama vs.)
ipin yıpranması : ipin kullanım süresini etkileyen faktörler ;
1 – ip ile tırmanılan metre x 0.33 =
2 – ip ile inilen metre x 1.66 =
Örnek : etkinlik süresince 400 mt. Tırmanma ve 300 mt. İniş yapılmış olsun ipin yıpranması kaç mt. Olur?
Çözüm : 400x0.33=132 300x1.66=498 mt.132+498=630 mt. Yıpranmış olur.
Düşme faktörü ve şok
Etkinlik boyunca tırmanış ve inişlerde dikkatsizlik sonucu düşmeler meydana gelmektedir. Bu düşüşlerde düşme faktörü ve şok dağcının vücuduna bindireceği olumsuz yüklerdir. Şoku hesaplamak ve limit dışı faktörlerde gerekli tıbbi tedbirleri almak sağlık açısından faydalı olacaktır.
Düşme faktörü : Düşülen mesafe / tırmanılan ip boyu =
Şok : Dağcının kilosu x düşülen mesafe =
Örn : balkonda olan bir dağcı tırmanıyor ve ilk ara emniyet noktasını 0.2 mt. Atıyor. Sonra tırmanmaya devam ediyor 5 mt. Tırmandıktan sonra düşüyor. Düşme faktörü ve şok nedir ? Çözüm : düşülen mesafe : 10 mt. Tırmanılan ip boyu = 5.2 mt.
Düşme faktörü : 10 / 5.2 = 1.9
Şok : 75 (dağcının kilosu) x 10 = 750
Örn : tırmanmaya başlayan dağcı
Kilo newton = kg x 100 düşmelerde; fizik kuralı bizin arkadaşımız değildir. Düşenin aleyhine işler. İp son karabinadan döndükten sonra düşenin vücuduna binen (g) yük %66 dır. Diğer yanda ara emniyet noktalarına sürtünerek enerjisini kaybeden ipe %34 yük biner.
İpin şok gücünün emilmesi lider tırmanışı yapılırken ipin dik veya dik' e yakın bir şekilde olmasına dikkat edilmelidir. Bunun nedeni düşme durumunda; şokun emilmesi ipin başlangıcından düşen dağcıya kadar ipe yayılmasını sağlamaktır
 |
Yorumları göster/gizle
Yorum formunu göster/gizle
