Dağcılıkta İplerin Ömürleri

Salı, 08 Mayıs 2007

BİR TIRMANIŞ İPİNİN ÖMRÜ NE KADARDIR? İpler ile ilgili en önemli nokta bakımları ve ömürleridir. Bir tırmanış ipinin ömrü ne kadardır? Bu sorunun sabit bir cevabı yoktur. Bir ipin sağlıklı ömrü, düşüşte oluşan şokları emebildiği süre kadardır ve bu kullanımdan kullanıma değişir.Dağcılık iplerinin hem çok sağlam, hem de ürkütücü derecede nazik olduğunu bilmeniz gerekir. 9mm çapındaki ipi yıllarca aracınızın bagajında taşıyıp çekme halatı olarak kullanabilirsiniz veya yep yeni bir 11mm ip keskin bir kaya köşesi üzerinde ciddi bir düşüş ile parçalanabilir. Yapılan testler -45°C da iplerin statik çekerlerinin % 30 azaldığını, ıslak iplerin çok daha az test düşüşü karşılayabildiğini göstermektedir. Haftada üç dört gün yoğun kullanılan bir ip muhtemelen üç ay sonra ömrünü dolduracaktır, en fazla bir sene kullanılmalıdır. Her hafta sonu düzenli tırmanılan ipler muhtemelen iki sene kadar güvenle kullanılabilir. Ara sıra, ayda bir iki kez kullanılan ip üç seneye kadar kullanılabilir, dört seneden fazla kesinlikle tutulmamalıdır. Ancak, unutulmamalıdır ki bu süreler ipin büyük şoklar yemediği ve yıpratıcı boyutta dış etkenlere maruz kalmadığı durumlarda geçerlidir. Mantolu (Kernmantle) iplerde yükün büyük kısmını taşıyan ve çekirdeği oluşturan lifler mantonun altında adeta saklanmışlardır. Bu liflerin gözle muayenesi neredeyse mümkün değildir. Bu yüzden ipin bakımına ve kullanımına dikkat etmek en sağlıklı önlemdir. Eğer ipimiz düşme faktörü birden yüksek bir düşüş yaşarsa, emekli edilmesini bütün üreticiler tavsiye eder. Eğer ipin mantosunda aşırı bir yıpranma oluşursa ve özellikle mantonun arasından çekirdek görünüyorsa ip derhal emekli edilmelidir. Yukarıda asitlerin ipler üzerindeki olumsuz etkisine işaret etmiştik: Asitler (akü asidi, pil asidi), petrol ürünleri, diğer kimyasallar ile temas eden ipler asla tekrar kullanılmamalıdır. İpleri aşırı sıcak ortamlarda (radyatör yanı, araba bagajı) bulundurmamalı, kullanılmadığı zamanlarda güneşten korumalıyız. Kullanırken ipin üzerine basmamaya gayret etmeliyiz, ayağımızda krampon varken bu çok daha tehlikelidir. Keskin köşelere sürtünerek hareket eden ip aşırı yıpranacaktır, özellikle düşüş sırsında ipin keskin köşelere temas etmiyor olmasına dikkat etmek gerekir. İpe düştükten sonra sıkışan bağlanma düğümünü gevşetmek ve tekrar tırmanmadan önce bir süre ip liflerinin kendini toparlanmasını beklemek, bir sonraki olası düşüşün daha yüksek etki kuvveti oluşturmasını engelleyecektir (aynı düşme faktöründe). İplerde Kontrol ve Muayene İplerin temizliği çok zordur, çünkü mantonun altına işleyen kum taneciklerinin geri çıkartılması mümkün olmaz. İpin kirlenmemesini sağlamak çok daha kolaydır. Toprak ve kumdan korumak için kullanılacak bir taşıma ve kullanma amaçlı ip çantası yada en azından ipin altına serilecek bir mat ömrünü çok olumlu etkileyecektir. Temiz kullanılmamış bir ipe yük gelip esnedikçe, ipin içine işleyen kum tanecikleri çekirdek liflerini testere gibi keser, içten içe ip kopar. Bu nedenle, zaman zaman ipimizi elle muayene etmeliyiz. İpin bütün boyunu elinizle taramanız gerekir. İki yaygın metot vardır. Parmaklarla çekirdek boyunca boşluk ve incelme aramak nispeten hızlıdır. İki parmağınız arasında 2.5-3 cm ip ile bir yarı halka oluşturup onu kaydırmak ve halkada oluşabilecek düzensizlikleri gözle takip etmek biraz daha vakit alır. Mümkünse iki yöntem beraber uygulanmalı, ipte görülen anormal noktalar işaretlenmelidir. Daha sonra genel durumuna göre ip hasarlı noktalardan kesilip parça parça kullanılabilir yada tümden emekli edilir. İpler çok hayati ve bir o kadar da hassas malzemelerdir. Güvenliğimiz için ipimizi ödünç vermememiz, geçmişini bilmediğimiz ipleri kullanmamamız gereklidir. İpin geçmişinin bilinmesi, özellikle kulüp ve grup kullanımlarında daha gerekli fakat zordur. Bir İp Karnesi tutulması ipin ömrünü takip etmek açısından şiddetle tavsiye edilir. Kullanım sırasında iplerde ortaya çıkan en büyük problem ipin üzerinde oluşan burgulardır. Normal bir kullanımda dahi ip kendi yapısı gereği burgular oluşturur. Ancak özellikle sekizli iniş aleti yada yarım kazık düğümü ile ip inişi yapmak veya emniyet almak, klasik halka sarım metodu ile ip toplamak, ipte yoğun burgu oluşumuna yol açarlar. Maalesef sekizli ile emniyet almak da dahil, bütün bu zararlı yöntemler ülkemizde yaygındır. İpin burgusunu toplarken ters yöne burarak açmak bir süre fayda sağlar, ancak yoğun burguların açılması için tek çözüm yüksek bir bina yada yardan aşağı sarkıtıp kendi kendine dengeye gelmesini beklemektir. İpler için en uygun sarım şekli ipin ortasından başlanarak iki ucun beraber toplandığı yöntemdir. Favorilerim Arasında Ekle Bookmark Email Yorumlar (0) Yorum Yaz Yorum formunu Göster/Gizle Email İsim     Yorum küçült | büyüt   Email ile abone ol (Yalnızca kayıtlı kullanıcılar) Okudum ve kabul ediyorum: Kullanım sözleşmesi. Yorum Ekle

 

< Önceki		Sonraki >

ADnet Reklamları	Siz de reklam verin