Enflasyon ve para politikası

Salı, 14 Kasım 2006

2002 başından itibaren sürekli düşen enflasyon 2006’da tekrar başını kaldırdı. İlk dört yılda tüketici enflasyonu hükümetin koyduğu hedefin altında gerçekleşmişti. Bu yıl enflasyon hedefin üstüne çıkıyor. Yılbaşında para politikasında önemli yenilik devreye girdi. Enflasyon hedeflemesi yöntemine geçildi. Para politikasının şeffaflığı arttı. “Hesap verilebilirlik” ilkesi gereği Merkez Bankası hedeften sapmaları açıklamak zorunda kaldı. İki temel yaklaşım saptıyoruz. Bazı iktisatçılar için enflasyonu arz kaynaklı şoklar artırdı. Merkez Bankası da bunu savunuyor. Diğerleri ise nedenin iç talepteki canlılık olduğunu iddia ediyor. Ben o taraftayım. Hangi hipotez doğru? Maalesef böyle konularda ampirik yöntemler gerekli kanıtları sağlayamıyor. Yani fiyat endekslerinin ayrıntılarına inmek soruyu cevaplamaya yetmiyor. Daha bütüncül yöntemler kullanmak gerekiyor. Şifreleri okumak İlk bakışta, tartışılan teknik bir konudur. Bir taraf enflasyondaki yükselişin nedeni arz kökenli, diğer taraf talep kökenlidir diyor. Burada bir an duralım. Tartışılan hakikaten bu mudur? Yoksa teknik tartışma daha derin bir ayrışmayı mı yansıtmaktadır? İktisatta bu tür olaylara sık raslanır. Karmaşık matematik formüller üstünden yürütülen bir polemik görürsünüz. Ayrıntılara girersiniz. Satır aralarında fevkalade önemli politik sonuçların gizlendiğini kavrarsınız. Bu yöntem elimizdeki soruna uygulanabilir mi? Evet. Çünkü iki tezin geçmiş dönem iktisat politikası çıkarsamaları kelimenin tam anlamı ile birbirine zıttır. Bunları yakalayınca teknik bir tartışmanın neden bu kadar heyecan yarattığının şifresi anlaşılır. Enflasyondaki artış “arz kaynaklı” ise, Merkez Bankası’nın denetimi dışındaki etkenlerden kaynaklanmıştır: Yani geçmiş dönem para politikasının enflasyonun artmasında sorumluluğu yoktur. Enflasyondaki artış “talep kaynaklı” ise bizzat Merkez Bankası’nın denetimi altındaki etkenlerden kaynaklanmıştır. Yani enflasyondaki artış doğrudan Merkez Bankası’nın sorumluluğundadır. Tartışma yararlıdır Her fırsatta belirtiyorum. Bir sorunun anlaşılabilmesi için öncelikle doğru vazedilmesi gerekir. Başarılı tedavinin önkoşulu ise daima hastalığa doğru teşhis koymaktan geçer. 2006 yılında ekonominin tatsız bir köşeye sıkıştığı çok açıktır. Geçmiş dönem para politikalarının ayrıntılı analizlerine girmeden buraya nasıl gelindiğini anlayamayız. Benzer hataların gelecekte tekrarlanmasını engelleyemeyiz. Bu tartışmanın daha geniş bir katılımla sürdürülmesi çok yararlıdır. Enflasyonun nedenlerini incelemeye devam edeceğim. Asaf Savaş Akat  (14.11.2006) / Vatan Gazetesi

 

< Önceki		Sonraki >

ADnet Reklamları	Siz de reklam verin