Partilerin ekonomik program açıklamaları, daha çok, iyi dileklerden oluşmaktadır. Kaynaklar gösterilmeden yapılacağı açıklanan vergi indirimleri, ucuz girdi fiyatları ve maddi yardımlarla ilgili olan bu iyi niyetler de, partiden partiye fazla farklı değildirler. Tüm partiler, yardımların ve destekleme alım fiyatlarının artacağını, devletçe sağlanan hizmetler için, yok denecek kadar küçük bedeller ödeneceğini, parasız genel sağlık hizmeti sağlanacağını ve benzeri vaatlerde bulunmaktadırlar. Bunlar için gerekli kaynakların nereden bulunacağı sorulduğunda, 'Bu millet büyüktür, haftada 1 milyar dolar faiz ödenebiliyorsa, bunlar da ödenebilir' gibi ya da 'Yapmazsam, namussuzum!' gibi bilimsel(!) yanıtlar verilmektedir. Siyasal partilerimizin planladıkları ekonomik önlemleri, hangi yöntemlerle ve hangi kaynaklarla gerçekleştireceklerini henüz öğrenmiş değiliz. Oysa, ekonomimizi seçimden sonra yönetecek olanların önünde, çok önemli sorunların bulunacağı, bugünden bellidir:
1. Bu yılın ilk yarısında, enflasyon hızlanmıştır; hedefin (yüzde 4), 2.5 kat üzerindedir (yüzde 10). Seçimden sonraki üç ay içinde, yıllık enflasyon hızının, hedefe yönlendirilmesi gerekir. Bunun için, bütçe açığını yarılayıp, yıllık enflasyonu 2005'teki düzeyine (yüzde 7.7) indirme olanağının bulunabileceğini sanıyoruz.
2. İlk yarıda, özelleştirme gelirlerinden bütçeye aktarılan yaklaşık 6 milyar YTL'den yararlanılarak 5.4 milyar YTL'ye indirilen ilk beş aylık bütçe açığı, çok yüksektir. Seçimden sonra devlet bütçesinin, kendi normal ve sürekli gelirleriyle dengeye gelmesini sağlayacak zor kararların alınması gerekecektir. Aksi halde, 17 milyar YTL tutarındaki yıllık açıkla uygulanmakta olan devlet bütçesinin, aynen gerçekleştirildiği durumda açığın ve enflasyonun çok artacağı şimdiden görülebilmelidir. Bu büyük tehlike muhakkak önlenmelidir.
3. Bütçenin normal harcamalarını oluşturan bakanlık bütçelerinde, çok fazla tasarruf yapma olanağı yoktur. Aslında merkez bütçesinin, asıl büyük harcama kalemi ve tasarruf edilmesi olanağı bulunan faiz giderleri (bütçe gelirleri toplamının yüzde 32'sine ulaşmıştır) ile merkez bütçesinden karşılanan Sosyal Sigorta Kurumları açıkları (bütçe gelirler toplamının yüzde 35'i), yıl sonuna doğru, indirilmeye başlanmalıdır. Bütçe gelirlerinin yüzde 67'sine ulaşmış bu iki giderin, 2008'de inmeye başlayabilmesi için, seçimden sonra zor kararların alınması gerekecektir.
4. 2006 Mayısı'ndan beri uygulanmakta olan yüksek faiz politikası, seçimden sonra gözden geçirilmelidir. Bir yıldır uygulanmakta olan yüksek faiz politikası, başarılı olmuş, tüketim talebini azaltmış, yatırımları yavaşlatmış, döviz fiyatlarını indirmiş ve enflasyondaki artışı da durdurmuştur. Seçimden sonra, şimdiye kadar yapılanın aksine, merkez ve belediye bütçe harcamalarının artmasını durdurmakla birlikte, yüksek faizle talebin ve yatırımların kısılması, ekonomimizin uzun vadeli hedefleri açısından yararlı değildir. Faizlerin, yavaş bir tempoda indirilmeye başlanması, bütçe ve belediye harcamalarında kısıntılar yapılırken, faizlerin de aşağıya çekilmesi, yılın son çeyreğinin kaçınılmaz kararlarındandır.
5. Yeni ekonomi yönetiminin, dalgalı kur politikasının bizdeki uygulanış biçimini de özenle gözden geçirmesi gerekecektir. Bizdeki uygulanış biçimi ile bu politika, yüksek faizle birleşince, dışsatımcının ve küçük parça imalatçılarının zararına gelişmeler yaratmaktadır. Bu gidişin, işsizliği artırdığı da kabul edilmelidir. Seçimden sonra, dalgalı kur politikası korunmakla birlikte, faizlerin azaltılması ve döviz fiyatlarının yavaşça artmasına izin verilmesiyle, dışsatımın, yatırımların, istihdamın artması ve aynı zamanda dış açıkların azalması sağlanabilmelidir.
Yeni ekonomi programları içinde, ekonomimizin mikro birimleri olan işletmelerimizle ilgili önlemler konusunda çok az açıklama vardır. Gelecek yazılarda, bu önemli konu ayrıca ele alınmalıdır.
Mustafa Aysan 27.06.2007 Radikal
|
Haberler 
Yorumları göster/gizle
Yorum formunu göster/gizle