|
Doğalgazda değişen dünya düzeni ve Türkiye (3)
|
|
Cuma, 29 Haziran 2007 |
Rusya doğalgazda dünyanın bir numaralı ülkesidir. Doğalgaz rezervlerinin üçte birine, yıllık üretimin dörtte birine sahiptir.
Rusya gaz işini bir devlet tekeli olan Gazprom eliyle yürütüyor.
Gazprom doğalgaz açısından zengin, teknoloji ve know-how ve dış pazarlarda varlık açısından yoksuldur.
Türkiye'de Ruslara verecek teknoloji veya know-how yoktur. Ama Türk enerji pazarı büyüktür ve büyüme potansiyeline sahiptir.
Ruslar Türkiye gaz ve petrol pazarına girmek istediklerine dair birçok sinyal verdiler. Rafineri, boru hattı, gaz dağıtımı şirketleriyle ortaklık gibi niyetleri var. Ankara, Rusya karşısına yeni boru hattı talepleriyle çıktı ama Rus enerji şirketlerinin Türk pazarına girme isteklerine kulak tıkadı.
Putin Atina'ya gitti
Ruslar da tepki olarak yeni boru hatlarında Türkiye'yi devre dışı bırakarak başka Avrupa ülkeleri ve şirketleriyle proje geliştirdiler. Onlara daha fazla ticari avantaj sağlayan şirketlere ve ülkelere yöneldiler.
Hükümet, Boğazlardan geçen tanker trafiğine alternatif olarak, Rusların karşı olduğunu bilmesine rağmen, Samsun-Ceyhan boru hattını piyasaya sürdü.
Putin de Atina'ya gidip Bulgaristan ve Yunanistan üzerinden Ege'ye ulaşacak bir boru hattına imza attı.
Hükümet de Samsun-Ceyhan boru hattının temelini attı. Ancak enerji piyasasında herkes bunun tiyatro olduğunu biliyor. Ne boru hattını dolduracak petrol sözleşmeleri imzalandı, ne de iki milyar dolarlık masraf için finansman bulundu.
Geçen hafta Türkiye için ikinci bir kötü boru hattı haberi geldi.
Gazprom ve İtalyan enerji şirketi Eni Karadeniz'in altından Avrupa'ya gaz taşıyacak alternatif bir boru hattı konusunda anlaşmaya vardıklarını açıkladılar.
900 kilometre uzunluğundaki Güney Akım adlı hat Bulgaristan'da karaya çıkacak, bir koluyla Avusturya ve Slovenya, diğer koluyla Güney İtalya'ya uzanacak. Bulgaristan ve Yunanistan'a da bu hattan gaz sağlama olasılığı var.
Hükümetin fiyaskosu
Gazprom daha önceleri Türkiye ile Rusya arasındaki Mavi Akım hattını genişletip bu kanaldan Güney Avrupa ve İsrail'e gaz taşımayı tasarlıyordu. Eni ile imzaladığı anlaşma bu projenin iptal edildiği veya en azından rafa kaldırıldığı anlamına geliyor.
Gazprom sözcüsü Sergey Kupriyanov Mavi Akım'dan İsrail'e gaz verme planı üzerinde çalışmalara devam edeceğini söyledi. Ama Mavi Akım'ı Güney Avrupa'ya uzatma projesi hakkında konuşmamayı tercih etti.
İlginçtir. Hem Mavi Akım'da, hem de Samsun-Ceyhan boru hattı projesinde Türkiye'nin ortağı, Gazprom'un en eski ve belki de en iyi müşterisi olan Eni'dir.
Güney Akım'ı gündeme getirerek Rusya hem Türkiye hem de Ukrayna'yı Avrupa yolu üzerinde güzergâh olarak baypas etmiş oldu. Hem de Türkiye üzerinden geçip Ortadoğu gazını Avrupa'ya ulaştıracak Nabucco hattının da fizibilitesini azalttı.
Hükümetin enerji politikası bir fiyaskodur. Rusya ile enerji ilişkilerinin dibe vurması olumsuz resmin sadece bir parçasıdır.
Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır
Metin MÜNİR 29.06.2007 Milliyet
|
Haberler 
Yorumları göster/gizle
Yorum formunu göster/gizle