|
Doğalgazda değişen dünya düzeni ve Türkiye (2)
|
|
Perşembe, 28 Haziran 2007 |
Türkiye dahil Avrupa ülkeleri doğalgaz ihtiyaçlarının büyük bir bölümünü Rusya devlet tekeli Gazprom'dan karşılıyorlar.
Hem ihtiyaç hem Gazprom'a olan bağımlılık hızla artıyor.
İtalyan enerji devi Eni'nin istatistiklerine göre Finlandiya, Slovakya, Litvanya, Letonya, Estonya, Bulgaristan, Romanya, Macaristan, Bosna, Makedonya ve Hırvatistan halen ithal ettikleri gazın yüzde 100'ünü Rusya'dan alıyorlar.
Avusturya, Çek Cumhuriyeti, Polonya, Yunanistan ve Türkiye gaz talebinin yaklaşık yüzde 80'ini Rusya'dan karşılıyor.
Almanya'ya ithal edilen gazın yüzde 40'ı Rusya'dan geliyor (Kuzey Avrupa boru hattı işletmeye açıldığında bu yüzde 60'a çıkacak).
Talep 2 kat artacak
Fransa ve İtalya için oran yüzde 30'dur.
Avrupa'nın gaz ithalatı 2015'te bugünkü seviyenin üçte ikisi oranında artıp 220 bcm'ye (milyar metreküp) yükselecek. 130 bcm civarında gaz, Avrupa'ya, Rusya, Norveç ve Cezayir'den yeni veya kapasite artırımına tabi tutulan boru hatlarından taşınacak. Geriye kalan 90 bcm için yeni boru hatları inşa etmek ve bu miktarı LNG olarak ithal etmek lazım.
Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (Botaş) 2007'de Türkiye'nin gaz ithalatının 34 bcm olacağını, talebin yılda yüzde 15 arttığını söylüyor. 2020'de talep bugünkünün iki katına çıkacak.
Bu rakamlar Türkiye dahil Avrupa'nın uzun süre gaz için Rusya'ya güvenmek zorunda kalacağını gösteriyor.
Rusya ve güven
Eni Genel Müdürü Paolo Scaroni'nin sözleriyle: "Nereden bakarsanız bakın, önümüzdeki yıllarda Gazprom Avrupa enerji güvenliğinin payandası olacak."
Rusya'ya güvenilebilir mi?
Bu konuda değişik düşünceler var.
Geçen hafta Londra'daki Dünya Enerji Liderleri Konferansı'nda dinlediğim Scaroni'nin söyledikleri Türkiye için de ipuçları içerdiği için özellikle ilginçtir.
Scaroni'ye göre, nasıl Avrupa'nın Rus gazına ihtiyacı varsa, Rusya'nın da Avrupa'nın ticaret, yatırım ve teknolojisine ihtiyacı var. Bu karşılıklı ihtiyaç enerji güvenliğinin teminatı olabilir.
Scaroni, Eni'nin Gazprom'la 60 yıldır karşılıklı çıkara dayalı ilişki içinde olduğunu ve bu sürede Gazprom'un hep "güvenilebilir ve tutarlı" bir iş ortağı olarak davrandığını söyledi.
Hükümetin durumu
Nitekim bu konuşmadan birkaç gün sonra Eni ve Gazprom Karadeniz'in altından geçecek yeni bir boruyla Avrupa'ya Rus gazı taşımak için anlaşma imzaladılar.
Scaroni'ye göre, Avrupa ülkeleri ile Rusya arasında güçlü ve istikrarlı ilişki, karşılıklı işbirliği formülünden başka bir şey üzerine kurulamaz.
"Bu, Avrupa ülkelerinin ve şirketlerinin teker teker ve belki de daha önemlisi, kolektif olarak halletmeleri gereken en önemli ve karmaşık sorunlardan biridir."
Yarın hükümetin bu "karmaşık "sorun karşısında nasıl tökezlediğini anlatacağım.
Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır
Metin MÜNİR 28.06.2007 Milliyet
|
Haberler 
Yorumları göster/gizle
Yorum formunu göster/gizle