|
Turistleri canından bezdiren hanutçular artık kayıt altına alınıyor |
|
Cumartesi, 01 Eylül 2007 |
'Turizmin en büyük sorunu' olarak nitelendirilen hanutçularla baş edemeyen devlet, bu kişileri kontrol altına almak için tarihî bir adım atıyor. Turist rakamlarının rekora koştuğu İstanbul'da mantar gibi çoğalan ve turistleri canından bezdiren hanutçular artık kayıt altına alınıyor.
Önümüzdeki hafta uygulanmaya başlanacak çalışmaya göre her hanutçuya kimlik kartı verilecek. Karta, sadece sabıka kaydı olmayanlar ve esnaf tarafından sigortalı yapılanlar sahip olabilecek. Turistleri çeşitli yöntemlerle alışveriş için dükkanlara götüren hanutçular, satıcı olduklarının anlaşılması için tek tip kıyafet giyecek. Bu kişilere turistlere davranış şekilleri, nezaket kuralları ve dış politika gibi eğitimler verilecek ve sürekli denetim altında tutulacak.
Kurallara uymadığı tespit edilenlerin yaka kartı geri alınıp turistlere yaklaşmasına müsaade edilmeyecek. Esnaf projeye uyum için derslere şimdiden başladı. Sultanahmet Esnaf Derneği Başkanı Ali Polat'ın kendi dükkanında verdiği derslere 35-40 seyyar pazarlamacı katılıyor. Esnaf, turizmciler ve devletin bir araya gelerek kangren haline gelen meselenin çözümü için önemli bir adım attığını belirten İstanbul Kültür ve Turizm Müdürü Doç. Dr. Ahmet Emre Bilgili, "Turistler hanutçulardan kaçmak için bürolarımıza sığınıyordu. Her türlü yasal yol denendi; ama bir türlü sorunun üstesinden gelinemedi. Projeyle artık turisti kazıklayarak, kandırarak ülkemizin imajını zedeleyenler tek tek ayıklanacak. Pilot bölge olarak seçtiğimiz Sultanahmet'te başarı sağlarsak yeni sistem tüm Türkiye'ye kısa sürede yayılacaktır." diyor.
Türkiye bu yıl turizmde en parlak dönemini yaşıyor. Yabancı ziyaretçi sayısı ilk yedi ayda geçen yıla oranla yüzde 16,6 artarak 12,8 milyona ulaştı. Umut veren tablonun yanında turizmin sorunları da dikkat çekici boyutlara ulaştı. Antalya ve İstanbul gibi yabancı ziyaretçi akınına uğrayan illerde turistlere yönelik kapkaç ve hırsızlıklarda gözle görülür bir artış gözleniyor. Turistlere çeşitli yollarla yaklaşarak mal satmaya çalışan hanutçuların sayısında da patlama yaşandı. Her gün on binlerce turiste ev sahipliği yapan İstanbul'da sadece Sultanahmet bölgesinde hanutçu sayısı 500'e ulaştı. Turistleri komisyon karşılığında anlaştıkları işyerlerine götürmek için her yolu deneyen bu kişiler, Türkiye'nin imajına büyük darbe vuruyor.
Hanutçularla yasal yollardan mücadele eden merciler de bugüne kadar bir sonuç alamadı. Yasalara göre yakalanmaları halinde 54 yeni lira ceza veriliyor, anlaşmalı çalıştıkları işyerlerine kapatma cezası uygulanıyor. İstanbul Valiliği yayınladığı genelgeyle halı, maden, hediyelik eşya ve benzeri malların satışını yapan ve hanutta ısrar eden esnafların dükkanlarının üç gün kapatılması, devamında ise ticaret belgelerinin iptal edilmesi kararını almıştı. Ancak tüm bu tedbirler ne esnafı ne de hanutçuları huyundan vazgeçirdi. Özellikle Ayasofya ve Sultanahmet çevresinde trafiği kilitleyecek kadar artan turist yoğunluğu, pastadan pay almak isteyenlerin sayısının gün geçtikçe artmasına sebep oluyor.
Yıllardır kangren haline gelen soruna neşter vurmak için bugünlerde önemli bir adım atılıyor. Esnaf, Turizm Müdürlüğü, valilik ve turizmciler bir araya gelerek hanutçuların kayıt altına alınması için görüş birliğine vardı. Düzenlenen toplantılarda hanutçulukla ilgili hazırlanan proje önümüzdeki haftadan itibaren uygulamaya geçirilecek. Öncelikle kontrolsüz gidişin önüne geçmek için bir komisyon oluşturuluyor. Komisyon, Sultanahmet esnaflarının çalıştıracağı hanutçulara evrak karşılığında kimlik kartı verecek. Kartı alacaklarda sabıka kaydının bulunmaması, sigortalı olma ve kıyafet şartı aranacak. Esnaf, büyüklüğüne göre en fazla üç kişi çalıştırabilecek. Kartı almadan çalışanlara polis müsaade etmeyecek. Alınan bu tedbirlerle, turisti kazıklama ve kandırma amaçlı turizmi kötü etkileyen bireysel hanut faaliyetlerinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Projenin içinde aktif olarak yer alan Sultanahmet Esnaf Derneği Başkanı Ali Polat, son yıllarda turist sayısının artmasına bağlı olarak esnafla hiç alakası olmayan insanların hanutçuluk yapmaya başladığını belirtiyor. Taksim gibi yerlerde bar ve pavyonlarda çalışanların Sultanahmet'i mesken tuttuğunu söyleyen Polat, "Bu kişiler Sultanahmet bölgesinde dolaşan turistleri kandırıp bar ve pavyonlara götürüyor. Bu insanların sözüne kanan turiste yüklü miktarda hesap çıkarılıyor. Ödemeyince tehdit ediliyor." diyor. Birkaç yıl önce sayıları yüzlerle ifade edilen hanutçu sayısının bir anda 500'e çıktığını söyleyen Polat, işini dürüstçe yapanları diğerlerinden ayırmak için turizm müdürlüğü ve valilikle el ele vererek kart uygulaması başlattıklarını söylüyor. Hanutçuluğun adının kötü bir şekilde anılması sebebiyle bu işi yapanlara seyyar pazarlamacı denilmesini istediklerini söyleyen Polat, "27 yıldır buranın esnafıyım, bugüne kadar hanutçuluğun standarda oturtulması için çok mücadele verdik. Artık çürük elmaları ayıklamanın vakti geldi. Şimdi temiz giyimli, sabıkası olmayan, lisan bilen ve sigortalı olanlar bu işi yapacak. Nüfus cüzdanı, ikametgah gibi evraklarla kimlik kartı almak için kaydını yaptıracak. 6 kişiden oluşan komisyon günübirlik gezerek bu kişileri denetleyecek." dedi. Ali Polat, projeye uyum için bir hafta önce eğitim derslerine de başladı. Polat'ın kendi dükkanında verdiği derslere 35-40 seyyar pazarlamacı katılıyor. Pazarlamacılara turistlere hitap kuralları, temizlik, kıyafet gibi konularda eğitim veriliyor. Polat "Pazarlamacı arkadaşların turistlere yaklaşırken ağızlarının soğan, sarımsak ya da alkol kokmaması gerektiğini de anlatıyoruz." diyor.
Turistin çilesi havaalanında başlıyor
Turistlerin anlattıklarından yola çıkılarak derlenen bilgilere göre turistler İstanbul'a ilk ayak bastığı havaalanında sıkıntı yaşamaya başlıyor. Dış Hatlar Geliş Gümrüksüz Alan'a çıkan turist, seyahat acentelerinin elemanları tarafından kuşatma altına alınıyor. Otel ve gidebileceği yer konusunda yardımcı olabileceklerini söyleyen ve ısrarcı olan elemanlardan kurtulmak isteyen turist bir tanesiyle anlaşıyor ve 50-60 dolar ödeyerek Sultanahmet bölgesindeki oteline geliyor. Müze ziyaretine giderken kendisini halı, kartpostal vb. şeyler satmak isteyen beş altı hanutçuyu atlattıktan sonra müzeye varıyor. Ayasofya ve Sultanahmet Camii ziyaretleri öncesi ve sonrasında yine hanutçularla muhatap oluyor. Karnı acıkınca kendisini içeri çekmek isteyen restoranlardan birine oturuyor. Akşam bir şeyler içmeye davet eden birisinin davetini kabul ederek pavyona götürülen turist 2 bin dolar hesabı gelince şaşkına dönüyor. İtiraz halinde pavyonun bodrum katını ziyaret ediyor. Gece, oteline dönmek için Taksim'den taksiye biniyor. Taksici Sultanahmet'e Levent üzerinden gidiyor. Gece yarısını geçmediği halde gece tarifesi açıyor. Böylece 10 yeni liralık mesafe 60 yeni liraya çıkıyor. Dört günlük seyahati sona erince transferden daha ucuz olduğunu öğrendiği taksi ile havaalanına gidiyor. 40-45 dolar ödeyince bu kez kazıklanmadığını düşünerek mutlu şeklide uçağa biniyor ve ülkesine dönüyor.
Kurtulmak için bürolara sığınıyorlar
Hanutçuluk tüm turistik bölgelerin meselesi. Hanutçular sık sık haber konusu oluyor. Geçen haziranda Bodrum'da hanutçuluk yapan bir kişi aldığı terlikleri değiştirmek isteyen 18 yaşındaki İrlandalı turist Nicola Condon'la tartışırken kolunu kırmıştı. İstanbul'da Sultanahmet ve Ayasofya'yı dolaşırken peşlerine takılan hanutçulardan kurtulmak isteyen ziyaretçiler turizm bürolarına sığınıyor. Hanutçuların çekiştirmelerinden bıkan turistler, üzerinde 'Bana dokunmayın, karnımı şimdi doyurdum' yazıları bulunan tişörtlerle geziyor. Türk Dil Kurumu'na göre 'hanutçu' kelimesinin anlamı şöyle: Hizmet karşılığı olarak özellikle turist kafilelerini alışveriş etmeleri için belirli dükkânlara götüren kimse.
Esnaf fahiş fiyatla satıştan vazgeçmeli
TÜRSAB İkinci Başkanı Rıza Epikmen hanutçulara yaka kartı uygulamasının esnafların da turistlere fahiş fiyatla mal satmaması durumunda başarılı olabileceği görüşünde. Turistin esnafın satış yönteminden rahatsız olduğu için bir dönem Kapalıçarşı'ya gitmediğini belirten Epikmen, esnafın turistlere karşı davranışının değişmesiyle Kapalıçarşı'nın yeniden turistlerin gözdesi haline geldiğine işaret ediyor. Bu modelin diğer esnafa da örnek olması gerektiğine dikkat çeken Epikmen, "Hanutçuluğu kontrol altına almayı planlayan bu proje elbette önemli. Ancak kartlı hanutçuların da sıkı denetime tabi tutulması gerekiyor. Umarım pilot bölgedeki uygulama başarılı olur." diyor.
İstilanın sebebi turizmdeki patlama
İstanbul'un hanutçu istilasına uğramasının en önemli sebebi kentin ağırladığı turist sayısının son yıllarda patlama yapması. İstanbul turist sayısı ve elde edilen gelirler açısından Türkiye turizminde yüzde 27'lik pay sahip. Geçen yıl 5 milyon 350 bin yabancı misafiri ağırlayan İstanbul, 2007'nin ilk altı ayında geçen seneye göre yüzde 25'lik bir artışla 2 milyon 832 bin yabancı turiste ulaştı. Turist sayısında geçen seneye göre nisanda yüzde 26, mayısta yüzde 27 ve haziranda ise yüzde 25'lik artış oldu. Bu yıl gelmesi beklenen 6,5 milyon turistin 5,5 milyar dolarlık para bırakması bekleniyor. İstanbul'un Avrupa Kültür Başkenti olacağı 2010 yılında 10 milyon turist hedefleniyor.
İsa Sezen - Zaman
|
Haberler 
Yorumları göster/gizle
Yorum formunu göster/gizle