Enflasyon, ağustos ayında kuraklık sebebiyle artan sebze-meyve fiyatlarına rağmen tahminler doğrultusunda geldi.
Ağustos ayında tüketici fiyatları endeksi (Tüfe) bir önceki aya göre yüzde 0,02, üretici fiyatları endeksi (Üfe) yüzde 0,85 arttı. Yıllık enflasyon ise Tüfe'de yüzde 7,39, Üfe'de yüzde 3,72 oldu. Ekonomistler, gıda fiyatlarına yapılan yüzde 1,7'lik zammın etkisini giyimdeki indirimlerin sürmesi ve Türk Telekom'un yeni tarife indirimlerinin giderdiğini belirtiyor. Merkez Bankası'nın faiz indirimi kararı için eylül ayı enflasyon rakamlarını görmek isteyeceği dile getiriliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, ocak-ağustos döneminde tüketici fiyatlarında artışı yüzde 3,13, üretici fiyatları artışı ise 3,93 olarak gerçekleşti. İmalat sanayiinde fiyatlar geçen ay yüzde 0,60, tarım fiyatları ise yüzde 0,71 yükseldi. Ana harcama grupları itibarıyla bir ay önceye göre en yüksek artış yüzde 1,69 ile gıda ve alkolsüz içeceklerde gerçekleşti. Lokanta ve otellerde yüzde 0,71, konutta yüzde 0,70, eğlencede yüzde 0,57, eğitimde yüzde 0,26, sağlıkta yüzde 0,13 artış olurken, ulaştırmada yüzde 0,10, haberleşmede yüzde 2,92, giyim ve ayakkabıda yüzde 7,13 düşüş gerçekleşti. Yıllık bazda Tüfe'nin en çok arttığı harcama grubu gıda ve alkolsüz içecekler oldu. Bir önceki yılın aynı ayına göre Tüfe'de en yüksek artış yüzde 12,39 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda gerçekleşti. Lokanta ve oteller yüzde 10,3, alkollü içecekler ve tütün yüzde 10,23, konut yüzde 9,04, eğitim yüzde 7,66 ile artışın yüksek olduğu diğer harcama grupları oldu.
Enflasyon rakamlarını değerlendiren Finansbank ekonomisti İnan Demir, Tüfe'nin ayrıntılarına bakıldığında gıda ve alkolsüz içecekler kaleminde yüzde 1 civarında yükseliş görüldüğünü; ancak bunun etkisini giyimdeki indirimlerin sürmesi ve Türk Telekom'un yeni tarife indirimlerini giderdiğini belirtti. Bu verinin Merkez Bankası'nın para politikası açısından ve yıl sonu enflasyon beklentileri açısından çok önemli etkisi olmayacağını düşündüğünü kaydeden Demir, "Ramazan ayının ve kuraklığın etkisinin gıda fiyatlarında etkili olması ve yurtdışı piyasalardaki seyrin belirsizliği nedeniyle Merkez Bankası'nın eylül ayı enflasyonunu da görmek isteyeceğini düşünüyorum. Faiz kararı açısından eylül enflasyonu çok daha etkili olacak." şeklinde konuştu. Gıda fiyatlarının yüksek oranda arttığına işaret eden Garanti Bankası ekonomisti Pelin Yenigün Dilek, gıdadaki çıkışı, "Ağustos için çok çok yüksek bir rakam." şeklinde yorumladı. Merkez Bankası'nın belirttiği gıda riskinin gerçekleştiğini söyleyen Dilek'e göre, hizmetler sektörü tarafında rakamlar oldukça olumlu gitmeye devam ediyor. EFG İstanbul Başekonomisti Baturalp Candemir, Merkez Bankası'nın muhtemel faiz indiriminin, küresel piyasalardaki dalgalanma sebebiyle ekimde değil, kasım ya da aralıkta gerçekleşmesinin daha yüksek bir ihtimal haline geldiğini ifade ederken, Raymond James Başekonomisti Özgür Altuğ, orta vadeli enflasyon beklentilerinin bir miktar iyileşeceğini düşünüyor. "Ancak bu, Merkez Bankası'nı para politikasını gevşetmeye ikna edecek kadar yeterli olmayacaktır." diyen Altuğ'a göre, banka iki ay daha bekledikten sonra faizleri 75 baz puan indirir.
Enflasyon verilerinin piyasaya etkisi olmadı. Bankalar arası piyasada 1,2985-1,3015 YTL olan dolar, verinin açıklanmasının ardından 1,2975-1,3000 yeni liraya geriledi. Gösterge tahvilin ortalama bileşik faizi valörlü işlemlerde yüzde 18,05 iken enflasyon verileri sonrası değişmedi. Borsa ise dış piyasaların olumlu havasına rağmen, ağustos ayı enflasyon rakamları öncesinde kâr realizasyonlarıyla düşüşle kapandı. Ulusal 100 endeksi 261 puan (yüzde 0,52) düşerek 49 bin 937 puana geriledi. Ekinciler Yatırım analisti Selçuk Çekinmez, seansı enflasyon beklentilerinin etkilediğini belirterek, geçen aylarda hızla yükselen Borsa'da seans içinde kâr satışları gelmesinin gayet normal olduğunu söyledi. Çekinmez, "Gelen rakamlar kötü değil. Beklentiye yakın rakamlar geldi. Geçtiğimiz dönemin üzerinde olsa da, herhangi bir sorun oluşturmayacak diye düşünüyoruz, yukarı yönlü hareket devam eder, piyasayı destekleyici rakamlar."
|