edat kelimesi ile etiketlenmiş yazılar

Tek başına anlamı olmayan, sonuna geldiği sözle cümledeki diğer kelimeler arasında ilişki kuran kelime türü Kökeni : (Arapça) Eş anlamları : ilgeç

Bir isim unsuru ile bir çekim edatından oluşan kelime grubudur. “ile, için, kadar, göre, diye, rağmen, karşı, doğru, gibi, dolayı...” edatları ile yapılır. Yaşadığım gibi, çocuklar için... * İsim unsuru başta, edat sonda bulunur. İnsan gibi, çalışmasına rağmen, bir demet çiçek ile... * Birleşme ismin ve edatın...

* “Araç, alet, neden, zaman, birliktelik” ilgisi kurar. Ankara’ya uçakla giderler. (araç)Bizi boş vaatlerle kandırdılar. (araç)Hasan yaşlı annesiyle oturuyordu. (beraberlik)Arabanın gürültüsüyle irkildi. (neden)Baharla birlikte leylekler de geldi. (zaman)* “-le” şeklinde bitişik de yazılabilir. Çocuk...

Benzetme edatlarındandır.Yalın hâldeki kelimelerle birlikte kullanılır.Benzetme, eşitlik anlamları katar. * Birlikte kullanıldığı kelime ile birlikte sıfat, zarf ve isim olabilir. Adamın demir gibi bileği vardı. (sıfat, benzetme)Kurşunlar, yağmur gibi yağıyordu. (zarf, benzete)Uyandığı gibi yataktan fırladı. (zarf, anında, zaman anlamı katmış)* İsim veya zarf gibi kullanıldığında...

Benzetme edatıdır.“san” ve “ki”nin birleşiminden oluşmuştur.Bu edatı bulunduran cümlelerde “sanmak, zannetmek” anlamları vardır. “benzetme, uyarı, sözüm ona, sözde, inanmama” anlamları katar.Sanki gece olmuş. (gibi, öyle zannedersin)Biri kapıyı çalıyor sanki. (gibi, öyle zannediliyor)Sanki bütün...

Benzetme edatlarındandır. Yalın hâldeki veya –e yönelme eki almış kelimelerle kullanılır. “kadar” şeklinde kullanıldığında üzerine ek alabilir.* “Karşılaştırma, benzerlik, eşitlik, yaklaşıklık, ölçü” anlamları katar. Biz de onlar kadar başarılıyız. (eşitlik, benzerlik, ölçüsünde) Gül kadar güzelsin. ...

“Amaç, neden, özgülük, görelik, karşılık” bildirir. “Hakkında, nedeniyle, yüzünden, maksadıyla” anlamlarını ifade eder.Yalın hâldeki ya da iyelik eki almış kelimelerle birlikte kullanılır. İsim olarak kullanıldığında üzerine ek alabilir.* Bu edatla kurulan söz öbekleri, cümlede genellikle edat tümleci...

* “Amaç, koşul, zamanda yakınlık, gibilik” anlamları katar. Sorunu halletmek üzere gidiyorum. (amaç, için)Kitabı yarın vermek üzere alabilirsin. (şartıyla, koşul)On dakika konuşmak üzere kürsüye çıktı. (için, amaç)Acele edin, güneş batmak üzere. (zamanda yakınlık)Konuştuğumuz üzere yarın...

Yönelme hâl ekiyle birlikte kullanılır, yani bu eki almış kelimelerden sonra gelir.Kendi üzerine de ek alabilir.* “Görelik, uygunluk, yönünden, bakımından ve karşılaştırma” anlamları katar. Başbakana göre enflâsyon düşük. (açısından)Ayağını yorganına göre uzat. (bakarak, ölçüsünde, uygunluk,...

* “-e” yönelme hâl ekiyle kullanılarak “için, hakkında, yönelme, ilgili olma” anlamları katar. Edebiyata karşı ilgim vardı. (hakkında, yönelik)Denize karşı bir balkonu var. (yönelik)* Zaman bildiren kelimelere eklenip “doğru, sularında” anlamları katar ve zarf öbeği oluşturur.Yağmur sabaha karşı yeniden başlamıştı....

Amaç ve neden ilgileri kurar. Terfi edeyim diye yağcılık yapıyor. (amaç)Yağmur yağıyor diye dışarı çıkmadı. (neden)

* Yönelme eki ile birlikte kullanılarak yön bildirir.Ormana doğru yürüdük.Bana doğru bakıyor.* Zamanda yakınlık bildirerek zarf öbeği de oluşturur.Akşama doğru geldiler. (zarf öbeği)* Ad, sıfat ve zarf da olabilir. Bu durumlarda edat değildir.Bana doğruyu söyle. (isim)Doğru söze ne denir? (sıfat)Lütfen doğru oturun. (zarf)

* Ayrılma hâl ekiyle birlikte neden ilgisi kurar. Zayıflıktan dolayı sık sık hastalanıyor.Çalışmadığından ötürü canı sıkılıyor. * “-den” ekiyle de aynı anlam sağlanır.Sıkıldığımdan dışarı çıktım.

Yönelme ekiyle birlikte karşıtlık ilgisi kurar.Çok uğraşmama karşın başaramadım.Tanımamasına rağmen onu takdir ediyordu.

* “-den” ayrılma hâl ekiyle birlikte eylemin başlangıç yerini ve zamanını belirler.Dün akşamdan beri görülmedi.Okuldan beri hiç susmadı.Yıllardan beri bu köyde yaşamaktalar.Kar, sabahtan beri yağıyor.* “beri” kelimesi ad, sıfat, zarf da olabilir. Bu durumda edat değildir.Beride bir adam duruyor.Beri taraf oldukça dikenli.Biraz...

İsim, sıfat, zarf ve bağlaç olarak kullanılabilen bu kelime “sadece, bir tek” anlamına gelmek şartıyla edat olarak da kullanılabilir. Bu yönüyle diğer kelime türlerinden ayırt edilebilir. Bir ömür boyu yalnız yaşadı. (tek başına, zarf)Biz bu dünyada hep yalnızız. (tek başına, isim)Parkta oturan yalnız adam onun babasıydı. (tek, sıfat)Meyveler...

“yalnız, sadece, özgülük, sınırlandırma, olsa olsa” anlamları katar.Seni ancak ebediyyetler eder istiab (sadece)Onu ancak para ilgilendirir. (sadece, bir tek)Bu işten ancak Hasan Usta anlar. (sadece)Bu kömür ancak üç ay yeter. (en fazla, olsa olsa)Sabah çıktılarsa akşama ancak gelirler. (belki, ihtimal)

İsim cümlelerinin yüklemini olumsuzlaştırır.Yolumu kesen bu değildi.Olumsuz eylem cümlelerini olumlu; olumluları da olumsuz yapar:Bu haberi duymamış değiliz. (duymuşuz)Bu haberi duymuş değiliz. (duymamışız)

Soru edatıdır. Farklı anlam ilgileri kurar.Ek alabilir.Babanız İstanbul’dan döndü mü? (soru)Onu gördüm mü sinirleniyorum. (zaman)Sıcak mı sıcak bir havaydı. (pekiştirme)Çalıştın mı her şeyi başarırsın. (koşul)