Arjantin Krizinin Sebepleri ve Gelişimi

Pazar, 30 Temmuz 2006

Yazının Diğer Sayfaları Arjantin Krizinin Sebepleri ve Gelişimi Sayfa 2 Sayfa 3 Sayfa 4 Sayfa 5 Sayfa 6 Sayfa 7 Sayfa 8 Sayfa 9 Sayfa 10 Sayfa 11 Sayfa 7 toplam 11  İlk olarak 1992’de, bir finansal reform programı uygulamaya konulmuştur. Bu programın üç ayağı vardı. Buna göre, Bankaların sermaye yeterlilik rasyoları uluslararası standartlara (Basle Komite) yükseltilmiştir. Yeni karşılık oranları tespit edilmiş (munzam karşılık oranları pasiflerin vade yapısıyla ters orantılı olarak yeniden düzenlendi) ve özerk bir denetim organı (SEFyC) oluşturulmuştur. Sektöre girişi engelleyen kurallar kaldırılmış ve sistemin daha rekabetçi bir yapı kazanmasına çalışılmıştır. 1992 yılında uygulamaya konulan bu finansal reform çabaları bankaların mali yapısını önemli oranda güçlendirmiştir. Bu aşamadan sonra, 1993’te kamu bankalarının özelleştirilmesine geçilmiştir. Bu süreç 1995 Meksika krizi sonucu oluşan Tekila etkisinden sonra daha da hızlandırılmış ve 1996 sonunda büyük ölçüde tamamlanmıştır. Böylece, finansal reform ve özelleştirme süreci 1991-1996 arasında bankacılık sisteminde hem kamu bankalarının payını azaltmış, hem de sektörde yoğunlaşmayı artırmıştır. 1991’de sistemde 167 banka varken, bu sayı 1996’da 122’ye gerilemiştir. Aynı dönem itibariyle kamu bankalarının sistemdeki payı da yüzde 61’den yüzde 38’e gerilemiştir. 1980-1991 arasında Arjantin finans sistemi bir dizi kriz, başarısız istikrar programları, kronik enflasyon ve yüksek dolarizasyon nedenleriyle gelişememiştir. Ayrıca yüksek kamu kesimi açıkları özel sektörün kullanabileceği fon miktarını azaltarak, kredi piyasasının gelişmesini de engellemiştir. 1991 başında uygulamaya geçen Konvertibilite Programından sonra yoğun sermaye girişi, pesoya olan güvenin tekrar sağlanması ve ekonominin hızla parasallaşması önceki yıllarda baskılanmış olan kredi ve aracılık işlemlerini hızla genişletmiştir. Bu durum da finans sektörünü hızla büyütmüştür. Özellikle bireysel kredi pazarı büyük gelişme göstermiştir. Sözkonusu kredi patlaması önemli ölçüde dış kaynak girişiyle finanse edilmiş; fakat bu gelişmeler 1992-1996 dönemindeki finansal reformu hem hızlandırmış; hem de kolaylaştırmıştı. Öyle ki, 1991-2000 döneminde milli gelirdeki artış nominal olarak yüzde 53 düzeyinde kalırken; bankacılık sistemi yüzde 305 oranında büyümüştür. Sayılan bu olumlu gelişmeler daha çok ülkenin büyük, ülke çapında örgütlenen bankalarında görülmüştür. Eyalet hükümetlerinin açıklarını finanse etme politikasından vazgeçmeyen yerel bankaların ise durumu kötüleşmiş ve pazar payları azalmıştır. İlk 20 bankanın 1992’de yüzde 34 olan pazar payları 1998’de yüzde 61’e çıkmış ve ölçek kazançları nedeniyle ortalama maliyetleri hızla gerilemiştir. İlk 20 banka için 1991’de yüzde 9,2 olan toplam maliyetler/Aktifler rasyosu 1996’da yüzde 5,7’ye gerilemiştir. Yerel bankalar için ise bu süreç tersine işlemiştir. Maliyetleri artarken, pazar payları gerilemiştir. Tablo No 5.1: Arjantin Bankacılık Sistemi (Aktifler) Milyon Peso 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 Likit Aktifler 2.901 3.481 5.488 6.145 3.383 3.206 3.585 3.861 4.087 3.541 -Nakit 1.674 1.961 2.106 3.031 2.635 3.142 3.547 3.823 3.743 3.199 -Peso 1.674 1.961 2.106 2.088 1.889 2.294 2.635 2.867 2.757 2.483 -Döviz 0 0 0 943 746 848 912 956 986 716 -MB Alc. 1.227 1.520 3.382 3.114 748 64 38 38 344 342 Yurtdışı Alac. -5.053 -5.857 -3.893 4.644 5.555 9.163 16.821 15.939 14.021 17.195 Kamu Kes. Krediler 10.242 10.591 13.166 11.595 16.009 18.851 21.074 23.545 28.183 28.722 Özel Sektöre Krediler 22.533 34.547 42.600 51.372 50.780 54.092 63.131 70.525 68.431 65.843 D. Akt. 10.196 10.126 12.247 14.275 20.513 23.524 29.369 34.262 40.021 49.853 T.Aktifler 40.819 52.889 69.607 88.031 96.240 108.836 133.980 148.131 154.744 165.154 Kaynak: BCRA Bankacılık sistemine bir bütün olarak baktığımızda ise, en önemli değişim yukarıda sözü edilen hızlı büyüme sürecidir. Bu büyüme sürecinin kaynakları ise talep tarafında kamu, arz tarafında ise yurtdışından sağlanan borç olarak gözükmektedir. Nitekim 1991-2000 döneminde bankacılık sistemi tarafından kamuya açılan kaynaklar merkez bankası dahil olmak üzere (net) –10 milyar pesodan 20 milyar pesoya çıkmıştır. Aynı dönemde bankacılık sisteminin yurtdışına olan borçları da (net) 7 milyar pesoya yükselmiştir. Aynı dönemde tasarruf mevduatları da altı katına çıkmıştır. Bir başka deyişle Arjantin’de son on yılda görülen hızlı parasallaşma süreci kamu borçlanmasının finansmanı amacıyla gerçekleştirilen bir süreçtir. Bu süreçte, bankacılık sisteminin aktifleri çok hızlı bir şekilde büyümüştür. Aynı büyümeyi göstermeyen tek bilanço kalemi ise özkaynaklardır. Bu durum, bankacılık kesimi kamuyu finanse ederken, sistemdeki gözetim ve denetim faaliyetinin göz ardı edildiği şüphesini doğurmaktadır. << Önceki - Sonraki >>

Son Yenileme ( Cuma, 03 Ağustos 2007 )

 

Sonraki >

ADnet Reklamları	Siz de reklam verin