Arjantin Krizinin Sebepleri ve Gelişimi

Pazar, 30 Temmuz 2006

Yazının Diğer Sayfaları Arjantin Krizinin Sebepleri ve Gelişimi Sayfa 2 Sayfa 3 Sayfa 4 Sayfa 5 Sayfa 6 Sayfa 7 Sayfa 8 Sayfa 9 Sayfa 10 Sayfa 11 Sayfa 3 toplam 11  Tablo 2.3: 1992-2000 Döneminde Reel GSYİH ve Fiyatlar Reel Mal Fiyatları Faiz Oranı Döviz Kuru GSYİH TEFE O/N $/Peso 1992 9,6 6,2 15,1 1 1993 5,7 1,8 6,3 1 1994 8,0 0,4 7,7 1 1995 -2,8 7,8 9,5 1 1996 5,5 3,7 6,2 1 1997 8,1 -1,1 6,6 1 1998 3,9 -3,3 6,8 1 1999 -3,4 -4,0 7 1 2000 -0,5 3,7 8,2 1 2001 -4,7 -2,0 24,9 1 Kaynak: IFS Yearbook, Çeşitli Sayılar Para kurulu uygulaması, bağımsız bir para politikası uygulama şansını sona erdirmiş, ayrıca dış ticaret açığının da büyümesine sebep olmuştur. Böyle bir ortamda, Arjantin’in, dış kesimde verdiği tasarruf açığını kamu ve özel kesim tasarruflarıyla kapatması beklenirdi. Bu amaçla da, kamu maliyesinde disiplin sağlanması beklenirdi. Fakat, 1991-2000 döneminde Arjantin’de kamunun da düzenli bir şekilde açık verdiği görülmektedir. Bu durum, kısmen Arjantin’deki güçlü popülist gelenekten; kısmen de devletin federal yapısından kaynaklanmıştır. Sonuç olarak, kamu açıkları, fon talebini artırarak peso faizlerinin dolar faizlerinin üzerine çıkmasına sebep olmuştur. (Pesonun sadece Arjantin’de geçen bir çeşit dolar olduğu hatırlanmalıdır). Bu durum; hem kamu açıklarının uzun yıllar boyunca devam ettirilmesini mümkün kılmış, hem de ekonominin dengeye gelmesi için gerekli olan tasarrufu sermaye hareketleri yoluyla sağlamıştır. Fakat bu politika uzun vadede krizin oluşmasına da neden olmuştur. III. Krizin Gelişimi Kamu ve dış kesimin düzenli bir şekilde açık vermesi sonucu artan finansman ihtiyacının portföy yatırımlarıyla karşılanması Arjantin’in –iç ve dış- borç yükünü artırmıştır. Durumun giderek kötüleşmesi üzerine, IMF ile 3 yıllık bir Stand-by anlaşması yapılmış ve bu kapsamda 14 Şubat 2000 tarihinde Fona bir Niyet Mektubu sunulmuştur. Niyet mektubunun üç önemli amacı vardır: Kamu maliyesinin düzeltilmesi ve iç borcun azaltılması, Bankacılık kesimine yönelik denetim ve gözetim faaliyetinin artırılması, İstihdamın artırılarak ekonominin canlandırılması. Mektubun birinci ve üçüncü amaçları kendi içinde çelişmektedir. Nitekim içerik olarak sadece birinci amaca yönelik etkin tedbirler alınmıştır. IMF’nin 11 milyar dolarlık finansal desteğini içeren program yeterli olmamış ve 30 Ağustos 2001 tarihli yeni bir niyet mektubu ile Arjantin IMF’den yeni bir üç yıllık Stand-by programı ve ek olarak yaklaşık 6 milyar dolar finansal kaynak istemiştir. Bu niyet mektubu 14 Şubat 2000 tarihli mektubunun aksine ekonominin canlandırılması ile ilgili önlemler içermektedir. Yeni niyet mektubunda gerçekleştirilmesi taahhüt edilen ve/veya gerçekleştirilen önlemler şu şekildedir: Pesonun eskisi gibi dolara değil, dolar ve Euro’dan oluşan bir sepete bağlanması öngörülmüştür. (Burada amaç dolar karşısında önemli ölçüde değer yitiren Euro’nun sepete katılması ile küçük bir gizli devalüasyon gerçekleştirmektir.) Pesonun dolara karşı paritesiyle, dolar-Euro sepetine karşı paritesi arasındaki fark kadar –yani gizli devalüasyon kadar- bir miktar ihracatçıya destek olarak ödenecek ve ithalatçıdan vergi olarak kesilecektir. Bu uygulama Euro-dolar paritesi dolar aleyhine değişirse sona erdirilecektir. Yaklaşık 29,5 milyar dolarlık kamu tahvilinin takasa tabi tutularak vadelerinin 1-5 yıl arasında değişen sürelerle uzatılması sağlanmıştır. (Bu önlem de bankacılık sektörünün vade riskini önemli ölçüde artırmıştır. Likidite pozisyonu sağlam olan bankacılık sistemi bu riski göze alabilmiştir.) Bankacılık sistemi oldukça likit bir pozisyonda olmasına rağmen, gerek takasın yarattığı vade riski, gerekse hızlanan mevduat çekilişleri paralelinde vadeli mevduat için munzam karşılık oranları yüzde 21’den yüzde 20’ye çekilerek bankacılık sistemine yaklaşık olarak 1 milyar dolarlık bir imkan sağlanmıştır. Kamu maliyesiyle ilgili olarak, << Önceki - Sonraki >>

Son Yenileme ( Cuma, 03 Ağustos 2007 )

 

Sonraki >

ADnet Reklamları	Siz de reklam verin