Sıfatlarda Anlam

Salı, 18 Mart 2008

1.Sıfatlarda Anlam Kuvvetlendirme * Zarflarla ve edatlarla anlam kuvvetlendirilebilir: çalışkan→arı gibi çalışkan→arı gibi çalışkan çocuk güzel→Cennet kadar güzel→Cennet kadar güzel vatan verimli→çek verimli→çok verimli topraklar Burada “cennet kadar” kelime grubu “güzel” sıfatını; sonra hepsi birden “vatan” kelimesini nitelemiş. * Pekiştirme sıfatları ile de anlam kuvvetlendirilebilir: Bir sıfatın ilk iki sesine “m, p, r, s” ünsüzlerinden biri eklenip, oluşan hecenin o sıfatın başına getirilmesiyle oluşur. Ünlüyle başlayan sıfatlarda ilk ünlüye “m, p, r, s” ünsüzlerinden biri eklenir. Sarı sayfalar→sapsarı sayfalar Kırmızı→kıpkırmızı elbise Mor→mosmor bir yüz Yeşil→yemyeşil tabiat Temiz→tertemiz toplum Uzun→upuzun araba Bu kurala uymayan pekiştirme sıfatları da vardır: Sapasağlam, yapayalnız, çırılçıplak, çepeçevre... * Tekrar yoluyla da anlam kuvvetlendirilebilir. Tekrar edilen kelimeler arasına “mİ” soru eki de konabilir: doğru dürüst bir iş, boylu poslu bir adam, az buz para değil... yüce yüce yaylalar, Mini mini eller, tatlı tatlı diller... tatlı mı tatlı diller, sevimli mi sevimli bir yüz, sıcak mı sıcak bir hava... 2. Sıfatlarda Anlam Daraltma * Sıfatların anlamlarında, bazı eklerden yararlanarak kısma, daraltma, küçültme yapılabilir. Bunun için “-cik, -çe, -cek, -(i)msi, -(i)mtırak” ekleri kullanılır: Geniş bir oda     →daha az genişi →genişçe bir oda Uzun bir çocuk   →daha az uzunu            →uzunca bir çocuk Büyük ev           →daha az büyüğü→Büyükçe / büyücek bir ev Küçük çocuk      →daha az küçüğü→küçükçe / bir çocuk Tatlı elma          →daha az tatlısı →tatlımsı bir elma Ekşi erik             →daha az ekşisi →ekşimsi / ekşimtırak erik “-cik” eki küçüklük, azlık anlamı taşıyan sıfatlara getirilir ve aşırılık anlamı katar: Kısa kol        →daha da kısası     →kısacık kol İnce ip         →daha da incesi     →incecik ip Az ekmek      →daha da azı            →azıcık ekmek Minik yavru    →daha da miniği       →Minicik yavru Küçük kız       →daha da küçüğü     →Küçücük kız Ufak el         →daha da ufağ          →Ufacık el Yumuşak eller→ daha da yumuşağı→Yumuşacık eller 3. Sıfatlarda Karşılaştırma Aynı özelliklere sahip olan varlıkları karşılaştırarak o özelliğe hangisinin daha çok sahip olduğunu göstermek için sıfatın başına “en, daha, pek” kelimeleri getirilir. En kuvvetli millet Daha dürüst insanlar Pek çalışkan işçi

 

< Önceki		Sonraki >

ADnet Reklamları	Siz de reklam verin